SKD, czyli sankcja kredytu darmowego, może pozwolić konsumentowi na spłatę kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu, jeżeli kredytodawca naruszył określone obowiązki wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim. Problemem może być jednak termin na złożenie oświadczenia o SKD. Zgodnie z ustawą uprawnienie do skorzystania z sankcji wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.
Dlatego jeżeli podejrzewasz, że Twoja umowa kredytowa zawiera naruszenia przepisów, warto sprawdzić nie tylko jej treść. Znaczenie ma również to, ile czasu pozostało na złożenie oświadczenia o sankcji kredytu darmowego.
Sankcja kredytu darmowego – czym jest i jakich umów dotyczy?
Sankcja kredytu darmowego to szczególna instytucja prawna stworzona w celu ochrony kredytobiorców przed naruszeniami obowiązków przez instytucje finansowe i innych pożyczkodawców działających na rynku finansowym. Została uregulowana w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim.
Zgodnie z tym przepisem, w przypadku naruszenia określonych obowiązków ustawowych konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy. Dlatego jednym z najważniejszych elementów jest prawidłowe złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.
Kto może skorzystać z sankcji kredytu darmowego?
Podstawowym wymogiem, który umożliwia konsumentowi skorzystanie z sankcji kredytu darmowego, jest wystąpienie w umowie kredytowej naruszeń przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.
Nie chodzi wyłącznie o pobieranie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu. W wielu umowach kredytowych mogą występować również inne naruszenia. Dotyczą one między innymi błędnego wyliczenia RRSO, wskazania kosztów, które nie zostały prawidłowo określone w umowie, niewskazania terminu wypłaty kredytu czy nieprecyzyjnego określenia sposobu udostępniania środków kredytobiorcy.
Możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego jest obwarowana określonymi warunkami. Sankcja może dotyczyć kredytów konsumenckich, których kwota nie przekracza 255 550 zł albo równowartości tej kwoty w innej walucie. Istotne znaczenie ma również data zawarcia umowy oraz to, czy od wykonania umowy nie upłynął jeszcze rok.
Jaki jest termin na złożenie oświadczenia o SKD?
Podstawową zasadę dotyczącą tego, ile wynosi termin na złożenie oświadczenia o SKD, znajdziemy w art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim. Przepis stanowi, że uprawnienie konsumenta do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.
Wykonanie umowy należy rozumieć jako wykonanie zobowiązań przez obie strony. W takim ujęciu znaczenie ma również spłata kredytu przez konsumenta. Termin na złożenie oświadczenia o SKD może więc rozpocząć się dopiero po wykonaniu umowy przez kredytobiorcę, czyli po całkowitej spłacie kredytu.
Banki interpretują jednak pojęcie wykonania umowy odmiennie. Jest to element ich strategii procesowej. Banki wskazują, że wykonanie umowy należy wiązać z wykonaniem podstawowego obowiązku kredytodawcy, czyli wypłatą kredytu konsumentowi. Według tego podejścia roczny termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego może rozpocząć się stosunkowo szybko po uruchomieniu kredytu.
Takie stanowisko banków nie spotyka się jednak z uznaniem sądów. Dlatego w konkretnej sprawie znaczenie może mieć sposób interpretacji momentu wykonania danej umowy.
Czy termin na złożenie oświadczenia o SKD dotyczy także pozwu?
To bardzo ważne rozróżnienie. Art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim przewiduje, że konsument korzysta z sankcji kredytu darmowego po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia.
Oznacza to, że nie należy utożsamiać samego terminu na złożenie oświadczenia o SKD z czasem trwania późniejszego postępowania sądowego.
W praktyce pierwszym istotnym działaniem jest prawidłowe złożenie oświadczenia kredytodawcy. Jeżeli bank nie uzna stanowiska konsumenta, może pojawić się potrzeba dochodzenia roszczeń przed sądem. Dlatego, jeżeli termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego zbliża się do końca, nie warto zostawiać przygotowania oświadczenia na ostatnie dni.
Jakie błędy w umowie mogą prowadzić do zastosowania SKD?
Istnieje kilka rodzajów naruszeń, które mogą pojawiać się w umowach kredytów konsumenckich i mieć znaczenie dla możliwości skorzystania z sankcji kredytu darmowego.
Dotyczą one między innymi błędnego określenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO), nieprawidłowego wskazania całkowitego kosztu kredytu, niejasnych zasad naliczania opłat i prowizji, niewłaściwego określenia całkowitej kwoty kredytu oraz niepełnych informacji wymaganych przez ustawę.
Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny. Jeżeli słyszałeś, że inny kredytobiorca skorzystał z sankcji kredytu darmowego w sprawie dotyczącej tego samego banku, nie oznacza to automatycznie, że Twoja umowa zawiera identyczne naruszenia.
Co powinieneś zrobić, jeśli podejrzewasz błędy w swojej umowie?
Jeżeli podejrzewasz, że Twoja umowa może zawierać naruszenia przepisów, przede wszystkim warto przeanalizować jej treść oraz dokumenty związane z kredytem. Nie warto opierać oceny wyłącznie na informacjach znalezionych w internecie.
Do analizy warto przygotować umowę kredytową, harmonogramy spłat, aneksy oraz dokumenty otrzymane od banku. Na tej podstawie można ocenić, czy w umowie występują naruszenia, które mogą mieć znaczenie dla zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Znaczenie ma również termin na złożenie oświadczenia o SKD. Nawet jeżeli w umowie występują potencjalne naruszenia, trzeba ustalić, czy uprawnienie do skorzystania z sankcji nadal istnieje.
Pytania, jakie najczęściej zadają nasi Klienci:
Ile wynosi termin na złożenie oświadczenia o SKD?
Co do zasady uprawnienie konsumenta do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Tak stanowi art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim.
Od kiedy liczy się termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego?
Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy termin wynosi rok od dnia wykonania umowy. Kwestia tego, kiedy dokładnie dochodzi do wykonania umowy, może mieć jednak znaczenie w konkretnej sprawie. W szczególności sporne może być to, czy należy wiązać ten moment z całkowitą spłatą kredytu przez konsumenta, czy z wcześniejszym wykonaniem obowiązków przez kredytodawcę.
Czy mogę skorzystać z SKD, jeśli kredyt został już spłacony?
Tak, sama spłata kredytu nie oznacza automatycznie, że konsument nie może skorzystać z sankcji kredytu darmowego. Istotne znaczenie ma jednak to, kiedy doszło do wykonania umowy i czy od tego momentu upłynął już rok.
Jeżeli kredyt został spłacony niedawno, warto sprawdzić dokumenty i ustalić, czy termin na złożenie oświadczenia o SKD nadal biegnie.
Autor artykułu: Adwokat Monika Ćwik-Matoga