Jeśli spłacasz lub spłaciłeś kredyt frankowy zaciągnięty w Katowicach lub na Śląsku, Twoja umowa może zawierać klauzule abuzywne. Zapisy te naruszają prawo i stanowią główną podstawę do unieważnienia umowy kredytowej przed sądem. Wyjaśniamy prostym językiem, czym są klauzule abuzywne, jakie zapisy najczęściej kwestionują sądy w Katowicach oraz jak krok po kroku możesz uwolnić się od toksycznego zobowiązania.
Czym są klauzule abuzywne w umowie frankowej?
Klauzule abuzywne to niedozwolone postanowienia umowne, które bank wprowadził do umowy bez indywidualnych uzgodnień z Tobą i które rażąco naruszają Twoje interesy. Mówiąc najprościej: to zasady i zapisy stworzone przez bank wyłącznie na jego korzyść, bez zachowania równowagi stron i wbrew dobrym obyczajom.
W przypadku kredytów hipotecznych w CHF abuzywność dotyczy przede wszystkim tak zwanych klauzul przeliczeniowych. Banki stosowały własne, wewnętrzne tabele kursowe, których mechanizmu nikt poza bankiem nie znał. W momencie wypłaty kredytu przeliczano Twoją kwotę po kursie kupna, a przy spłacie każdej raty doliczano kurs sprzedaży z tabeli banku. Jako konsument nie miałeś możliwości przewidzieć, ile wyniesie Twoja rata w kolejnym miesiącu ani na jakiej podstawie bank ustalił dany kurs.
Zgodnie z art. 385¹ Kodeksu cywilnego, takie niedozwolone zapisy nie wiążą konsumenta z mocy samego prawa. Ponieważ po usunięciu nielegalnych przeliczników umowa nie może dalej istnieć w obrocie prawnym, sądy ustalają jej całkowitą nieważność.
Jakie przykłady klauzul abuzywnych pojawiają się w umowach z Katowic?
Większość kredytów frankowych udzielanych w Katowicach i regionie śląskim w latach 2002–2011 opierała się na zbliżonych wzorcach umownych. Poniżej przedstawiamy konkretne zapisy z umów zawartych w lokalnych placówkach banków, które katowickie sądy konsekwentnie uznają za bezprawne:
- PKO Bank Polski (Kredyt Własny Kąt / MIX): „Raty kapitałowo-odsetkowe spłacane są w złotych po przeliczeniu według kursu sprzedaży waluty CHF z tabeli kursowej PKO BP SA obowiązującej w dniu spłaty.” – Bank nie określił żadnych obiektywnych wskaźników, według których tworzył tabelę kursową.
- mBank / MultiBank (mPlan): „Raty kapitałowo-odsetkowe oraz raty odsetkowe spłacane są w złotych po przeliczeniu według kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej BRE Banku S.A.” – Kredytobiorca został pozbawiony jakiegokolwiek wpływu na wysokość swojego zobowiązania.
- Bank Millennium: „Kredyt jest indeksowany do CHF. Przeliczenie kwoty kredytu na CHF następuje według kursu kupna waluty CHF z tabeli kursowej banku.” – Zapis ten pozwalał bankowi dowolnie kształtować początkowe saldo zadłużenia klienta.
- Getin Noble Bank (Dom Bank): Zapisy dające zarządowi banku swobodę w ustalaniu oprocentowania oraz przeliczników walutowych bez podania jasnych wzorów matematycznych.
Jeśli odnajdujesz w swojej umowie podobne sformułowania, posiadasz mocną podstawę do wystąpienia na drogę sądową. Możesz przeczytać nasz poradnik jak przebiega analiza umowy frankowej lub dowiedzieć się więcej o tym, jak złożyć pozew przeciwko bankowi.
Dlaczego obecność klauzuli abuzywnej oznacza nieważność całej umowy?
Tak – usunięcie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej sprawia, że cała umowa kredytowa przestaje wiązać. Bank nie może zastąpić nielegalnego zapisu średnim kursem Narodowego Banku Polskiego ani żadnym innym przelicznikiem, ponieważ zabraniają tego przepisy prawa europejskiego.
W praktyce oznacza to, że umowa kredytowa jest traktowana tak, jakby nigdy nie została zawarta. Strony muszą zwrócić sobie to, co nawzajem sobie świadczyły: bank zwraca Ci sumę wszystkich spłaconych rat, odsetek i prowizji, a Ty rozliczasz z bankiem jedynie czystą kwotę udostępnionego kapitału.
Komentarz eksperta | Jak do spraw frankowych podchodzą sędziowie w Katowicach?
„Przez długie lata banki przekonywały sędziów, że stosowane przez nie kursy walutowe odpowiadały warunkom rynkowym. Dziś orzecznictwo w Katowicach jest jednolite: liczy się sama treść umowy w dniu jej podpisania, a nie to, jak bank realizował ją w późniejszych latach. Przyznanie sobie przez bank wyłącznego prawa do jednostronnego ustalania kursów jest rażącym naruszeniem praw konsumenta. W Sądzie Okręgowym w Katowicach sędziowie bez hesitation ustalają nieważność takich umów, nakazując bankom zwrot pobranych środków finansowych wraz z odsetkami za czas trwania procesu.”
Jak orzekają sądy w Katowicach w sprawach o kredyty frankowe?
Sądy w Katowicach wydają wyroki zdecydowanie korzystne dla kredytobiorców. Zarówno Sąd Okręgowy w Katowicach, jak i Sąd Apelacyjny w Katowicach w pełni stosują się do prokonsumenckiej linii orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Z danych statystycznych wynika, że w sprawach toczących się przed katowickimi sądami odsetek wygranych frankowiczów przekracza 97%. Statystyki te potwierdzają, że linia orzecznicza jest utrwalona i przewidywalna. Co niezwykle istotne dla kredytobiorców, sądy w Katowicach sprawnie udzielają zabezpieczenia powództwa. Oznacza to, że po wniesieniu pozwu sąd może wydać postanowienie pozwalające na oficjalne wstrzymanie płatności kolejnych rat kredytu aż do wydania wyroku końcowego.
Przykład z życia: Ile zyskało małżeństwo z Katowic po unieważnieniu umowy?
Aby dobrze zrozumieć finansowe konsekwencje unieważnienia umowy, warto przeanalizować przypadek naszych klientów z Katowic.
Małżeństwo, pan Piotr i pani Ewa, zaciągnęli w 2008 roku w katowickim oddziale banku kredyt indeksowany do CHF na kwotę 300 000 zł z przeznaczeniem na zakup domu w Katowicach-Piotrowicach. Przez 15 lat regularnego opłacania rat wpłacili do banku łącznie 365 000 zł. Mimo spłacenia kwoty przewyższającej kapitał, bank nadal twierdził, że saldo długu wynosi ponad 320 000 zł.
Po wykryciu klauzul abuzywnych sprawa trafiła do Sądu Okręgowego w Katowicach. Sąd uznał umowę za nieważną od samego początku.
Rozliczenie finansowe wygranej wyglądało następująco:
Zwrot środków: Bank musiał oddać klientom nadwyżkę ponad pobrany kapitał, czyli 65 000 zł wraz z zasądzonymi odsetkami ustawowymi za czas procesu.
Skasowanie wirtualnego długu: Żądane przez bank 320 000 zł rzekomego salda przestało istnieć.
Wykreślenie hipoteki: Klienci uzyskali wyrok stanowiący podstawę do wykreślenia hipoteki banku z księgi wieczystej nieruchomości.
Sprawdź również nasz artykuł wyjaśniający, jakie dokumenty są potrzebne do sprawy frankowej.
Autor artykułu: asystent ds. dokumentacji Paulina Kronenbach
Najczęstsze pytania:
Czy mogę zaskarżyć umowę frankową, jeśli kredyt został już całkowicie spłacony?
Tak, całkowita spłata kredytu nie pozbawia Cię prawa do zaskarżenia umowy. Klauzule abuzywne były nieważne od samego dnia jej zawarcia. W przypadku spłaconego kredytu występuje się do sądu z pozwem o zapłatę, żądając od banku zwrotu wszystkich nienależnie pobranych rat kapitałowo-odsetkowych oraz opłat dodatkowych.
Ile trwa sprawa frankowa przed sądem w Katowicach?
Postępowanie przed Sądem Okręgowym w Katowicach trwa zazwyczaj od 12 do 24 miesięcy w pierwszej instancji. Warto jednak pamiętać, że dzięki wnioskowi o zabezpieczenie powództwa możesz przestać płacić raty już w pierwszych miesiącach od złożenia pozwu.
Co się stanie, jeśli w umowie mam tylko jedną klauzulę abuzywną?
Już jedna klauzula przeliczeniowa uznana za abuzywną wystarczy do unieważnienia całej umowy kredytowej. Jeżeli mechanizm przeliczania rat lub kapitału został oparty na abuzywnym zapisie, umowa nie może funkcjonować w obrocie prawnym.