Frankowicze i przedawnienie to temat, który wzbudza wiele emocji, zwłaszcza wśród osób, które przez lata spłacały zobowiązania wobec banków. Warto wiedzieć, kiedy dochodzi do przedawnienia roszczeń i co to dla Ciebie oznacza. Przedawnienie to instytucja prawa cywilnego. Po upływie określonego czasu dłużnik może uchylić się od zapłaty, a Ty – jako wierzyciel – tracisz możliwość dochodzenia swojego roszczenia przed sądem.
Od kiedy liczy się przedawnienie?
Termin przedawnienia roszczeń liczony jest od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Oznacza to, że kluczowy jest moment, w którym dana należność powinna zostać zapłacona. Nie chodzi więc o samą datę zawarcia umowy, ale o chwilę, gdy zorientujesz się, że możesz dochodzić swoich praw.
Co oznacza przedawnienie w praktyce?
Jeśli dojdzie do przedawnienia, bank może uchylić się od spełnienia świadczenia. Może po prostu podnieść zarzut przedawnienia, mówiąc: „roszczenie jest przedawnione”. W takiej sytuacji sąd oddali pozew. Przedawnienie nie oznacza, że Twoje roszczenie znika. Nadal istnieje, ale nie możesz go wyegzekwować przymusowo. To istotne rozróżnienie, które każdy frankowicz powinien dobrze zrozumieć.
Jak wygląda przedawnienie w sprawach frankowych?
W przypadku umów zawieranych przez frankowiczów przedawnienie oznacza, że po określonym czasie nie można już domagać się zwrotu wpłaconych środków, nawet jeśli umowa okazała się nieważna. Jeżeli umowa zawierała klauzule niedozwolone, czas na działanie jest ograniczony.
Termin przedawnienia roszczeń konsumentów wobec banku
Termin przedawnienia roszczeń konsumentów, czyli frankowiczów, wynosi 6 lat. Masz zatem sześć lat na to, by dochodzić zwrotu pieniędzy zapłaconych na podstawie nieważnej umowy.
Kiedy dokładnie zaczyna się bieg przedawnienia?
Frankowicze i przedawnienie to temat, który wymaga zrozumienia jednego kluczowego momentu. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się wtedy, gdy dowiesz się, że Twoja umowa może być nieważna. Najczęściej za taki moment uznaje się dzień złożenia reklamacji lub wezwania banku do zapłaty.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał w wyroku z 14 grudnia 2023 r. (C-28/22), że termin przedawnienia zaczyna się wtedy, gdy kredytobiorca dowiaduje się lub powinien dowiedzieć się o nieuczciwym charakterze klauzuli, która może prowadzić do nieważności umowy.
Przykład liczenia terminu przedawnienia
Załóżmy, że podpisałeś umowę w 2008 roku. Jeśli dopiero w 2021 roku dowiedziałeś się, że możesz dochodzić swoich roszczeń, i wtedy złożyłeś reklamację, to przedawnienie zacznie biec właśnie od 2021 roku. Oznacza to, że masz czas na działanie do 2027 roku.
Przedawnienie a kredyt już spłacony
Nawet jeśli Twój kredyt został już spłacony, nadal możesz domagać się zwrotu świadczeń, które zostały pobrane przez bank w związku z nieważnością umowy. Termin przedawnienia pozostaje taki sam – 6 lat od momentu, w którym dowiedziałeś się o możliwości nieważności umowy.
To bardzo ważna informacja, ponieważ wiele osób mylnie sądzi, że po spłacie kredytu nie przysługuje im już żadne roszczenie wobec banku.
Jak przerwać lub zawiesić bieg przedawnienia?
Przedawnienie to także temat dotyczący przerwania lub zawieszenia biegu terminu. Jednym z najczęstszych sposobów jest złożenie pozwu do sądu. To działanie powoduje, że termin przedawnienia przerywa się i biegnie na nowo.
Możliwe jest również przerwanie przedawnienia przez uznanie roszczenia przez bank. Może to przybrać formę pisemnego potwierdzenia, wiadomości e-mail czy częściowej zapłaty. W praktyce jednak banki bardzo rzadko uznają roszczenia dobrowolnie.
Zawarcie zapisu na sąd polubowny to kolejna możliwość. Wymaga to jednak zgody obu stron, a ta rzadko jest udzielana przez bank. Wszczęcie postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich również przerywa bieg przedawnienia, ale tylko na czas trwania postępowania.
Warto wiedzieć, że działania takie jak zawezwanie do próby ugodowej czy mediacja zawieszają, ale nie przerywają biegu przedawnienia. Dlatego nie są już uznawane za skuteczne sposoby jego przerwania.
Podsumowanie – frankowicze i przedawnienie roszczeń
Frankowicze i przedawnienie to temat, który powinien być dokładnie zrozumiany przez każdą osobę, która zawarła umowę z bankiem. Roszczenia wobec banku przedawniają się po 6 latach, ale ten czas liczony jest od momentu, kiedy dowiesz się o nieuczciwych zapisach w umowie.
Jeśli podejrzewasz, że Twoja umowa zawierała klauzule niedozwolone, nie zwlekaj. Zadbaj o swoje prawa i rozważ złożenie reklamacji lub pozwu. Skontaktuj się z kancelarią prawną wyspecjalizowaną w sprawach frankowych, która pomoże Ci ocenić sytuację i wskaże możliwe opcje dalszego działania. Kancelaria Krajewska i Wspólnicy zajmuje się sprawami frankowiczów i oferuje bezpłatną analizę umowy zawartej we frankach szwajcarskich.
Autor artykułu: Adwokat Jarosław Bonk