Kiedy masz kredyt frankowy i zaczynasz interesować się drogą sądową, szybko trafiasz na pojęcia prawa zatrzymania oraz zarzutu zatrzymania. Warto, abyś wiedział, co dokładnie oznaczają te mechanizmy i dlaczego przez lata banki tak chętnie się na nie powoływały.
Kredyt frankowy a klauzule abuzywne
Kredyty potocznie nazywane kredytami we frankach były umowami hipotecznymi indeksowanymi lub denominowanymi do franka szwajcarskiego. Z czasem okazało się, że wiele z nich zawierało nieuczciwe zapisy, które dawały bankom przewagę i prowadziły do znacznego zwiększenia kosztów po stronie kredytobiorców.
Jeśli posiadasz kredyt frankowy, mogłeś odczuć skutki takich klauzul, co skłoniło wielu kredytobiorców do wystąpienia do sądu o unieważnienie swoich umów i odzyskanie nienależnie pobranych kwot. Banki próbowały odpowiadać na to, stosując prawo zatrzymania oraz podnosząc zarzut zatrzymania, co miało opóźniać zwrot środków.
Prawo zatrzymania w kredycie frankowym
Czym jest prawo zatrzymania?
Zgodnie z art. 496 kodeksu cywilnego prawo zatrzymania pozwala jednej stronie wstrzymać spełnienie świadczenia do momentu, aż druga strona zwróci jej świadczenie wzajemne lub udzieli zabezpieczenia. W sprawach dotyczących kredytu frankowego banki twierdziły, że nie oddadzą zasądzonych kwot, dopóki frankowicz nie zwróci kapitału.
Zarzut zatrzymania w sprawach o kredyt frankowy
Zarzut zatrzymania był narzędziem często używanym przez banki w procesach sądowych. Bank wskazywał, że nie wypłaci kredytobiorcy zasądzonej kwoty, dopóki kredytobiorca nie odda mu kapitału kredytu, i wnosił o zamieszczenie takiego zastrzeżenia w wyroku.
Dla wielu osób posiadających kredyt frankowy oznaczało to znaczne opóźnienie w odzyskaniu pieniędzy.
TSUE o kredycie frankowym i prawie zatrzymania
Postanowienie TSUE z 2024 roku
Trybunał Sprawiedliwości UE w postanowieniu z 8 maja 2024 r. (C-424/22) uznał, że prawo UE nie pozwala na mechanizmy, które odbierają konsumentowi realną możliwość dochodzenia zwrotu środków. Oznacza to, że nie można uzależniać zwrotu zasądzonych pieniędzy od wcześniejszego oddania kapitału przez kredytobiorcę.
Wyrok TSUE z 2025 roku — ważny dla kredytobiorców
W wyroku z 19 czerwca 2025 r. (C-396/24) TSUE podkreślił, że bank nie ma prawa żądać zwrotu kapitału, jeśli sam nie rozliczył się wcześniej z klientem. Ten kierunek orzeczniczy ma ogromne znaczenie dla osób, które dochodzą roszczeń w sprawach o kredyt frankowy.
Sąd Najwyższy a kredyt frankowy
Uchwała z 2024 roku
W uchwale z 19 czerwca 2024 r. (III CZP 31/23) Sąd Najwyższy wskazał, że prawo zatrzymania nie przysługuje stronie, która może dokonać potrącenia. Oznacza to dla kredytów frankowych, że bank nie zawsze może powołać się na prawo zatrzymania.
Uchwała z 2025 roku
Uchwała SN z 5 marca 2025 r. (III CZP 37/24) stwierdziła, że w sprawach o zwrot świadczeń z nieważnej umowy kredytu frankowego bank nie może korzystać z prawa zatrzymania z art. 496 i 497 k.c. Bank nie może więc uzależniać wypłaty pieniędzy od wcześniejszego zwrotu pełnego kapitału.
Co oznacza to dla Ciebie?
Jeśli masz kredyt frankowy i Twoja umowa została uznana za nieważną lub zawiera niedozwolone zapisy, możesz żądać zwrotu rat, nadpłat i prowizji. Bank nie powinien blokować wypłaty zasądzonych pieniędzy, powołując się na prawo zatrzymania.
Masz również prawo domagać się odsetek ustawowych za opóźnienie, jeżeli bank nie wypłaca zasądzonych kwot w terminie. Sprawy o kredyt frankowy są złożone. Banki wciąż stosują różne taktyki procesowe, dlatego wsparcie profesjonalnej kancelarii może pomóc w sprawnym przeprowadzeniu postępowania.
Jeżeli mieszkasz na Śląsku lub w jego okolicach i posiadasz kredyt frankowy, dobrym rozwiązaniem jest kontakt z lokalną kancelarią znającą specyfikę tamtejszych sądów. Jedną z takich kancelarii jest Krajewska i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Sp. k.
Podsumowanie
Prawo zatrzymania i zarzut zatrzymania były stosowane przez banki, aby opóźniać wypłatę środków kredytobiorcom posiadającym kredyt frankowy. Aktualnie orzeczenia TSUE i Sądu Najwyższego coraz silniej stoją po stronie konsumenta. Jeśli masz kredyt frankowy i chcesz dochodzić swoich praw, warto współpracować z prawnikiem dobrze znającym aktualną linię orzeczniczą.
Autor artykułu: Radca Prawny Magdalena Greiner-Grzembka
Pytania, jakie najczęściej zadają nasi Klienci:
Czy bank może stosować prawo zatrzymania przy kredycie frankowym?
Obecna linia orzecznicza TSUE i SN w wielu przypadkach uniemożliwia bankowi takie działanie.
Czy mogę otrzymać odsetki za opóźnienie wypłaty zasądzonych środków?
Tak, możesz żądać odsetek ustawowych za opóźnienie.
Czy unieważnienie kredytu frankowego oznacza zwrot kapitału?
Po unieważnieniu umowy strony rozliczają się wzajemnie, jednak bank powinien najpierw rozliczyć się z konsumentem.