Brak szkolenia BHP a wypadek przy pracy

Brak szkolenia BHP może mieć istotne znaczenie przy ocenie odpowiedzialności pracodawcy za wypadek przy pracy. Samo naruszenie przepisów nie oznacza jeszcze, że pracownik automatycznie otrzyma odszkodowanie, jednak często stanowi ważny dowód w postępowaniu. Sprawdź, kiedy można dochodzić roszczeń od pracodawcy i jakie okoliczności mają największe znaczenie.

Czy szkolenie BHP jest obowiązkiem pracodawcy?

Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy należy do podstawowych obowiązków pracodawcy. Obejmuje ono przeprowadzenie szkolenia wstępnego oraz – w zależności od stanowiska – szkoleń okresowych z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

Obowiązek ten wynika z art. 207 § 2 oraz art. 237³ § 2 Kodeksu pracy. Pracodawca nie może dopuścić pracownika do wykonywania obowiązków bez odpowiedniego przygotowania w zakresie zasad BHP.

Szkolenie powinno odbyć się przed rozpoczęciem pracy i obejmować zagrożenia związane z danym stanowiskiem oraz zasady bezpiecznego wykonywania obowiązków. Sam podpis na karcie szkolenia nie zawsze oznacza, że instruktaż został przeprowadzony prawidłowo.

Czy brak szkolenia BHP wpływa na odpowiedzialność pracodawcy?

Tak, ale każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

Aby pracownik mógł dochodzić odszkodowania za wypadek przy pracy, konieczne jest wykazanie, że pomiędzy zaniedbaniami pracodawcy a wypadkiem istnieje związek przyczynowy. Sądy oceniają między innymi, czy właściwe szkolenie mogło zapobiec zdarzeniu, a także analizują organizację pracy i sposób sprawowania nadzoru.

Jeżeli naruszenie obowiązków pozostaje w związku z powstaniem szkody, odpowiedzialność pracodawcy może wynikać również z art. 415, 444 i 445 Kodeksu cywilnego.

Jakie błędy najczęściej popełniają pracodawcy?

Najczęściej spotykane nieprawidłowości to:

•   dopuszczenie pracownika do pracy bez wymaganego szkolenia,
•   przeprowadzenie szkolenia wyłącznie formalnie,
•   brak szkoleń okresowych,
•   niewłaściwy nadzór nad pracownikami,
•   nieprzekazanie informacji o zagrożeniach występujących na stanowisku.

Każda z tych okoliczności może mieć znaczenie przy ustalaniu odpowiedzialności za wypadek.

Czy procent uszczerbku decyduje o wysokości zadośćuczynienia?

To jeden z najczęstszych mitów. Procent uszczerbku na zdrowiu jest jedynie jednym z elementów oceny i nie przesądza o wysokości należnego świadczenia.

Znaczenie mają również długotrwały ból, skutki psychiczne, konieczność korzystania z pomocy innych osób, utrata możliwości wykonywania dotychczasowej pracy czy ograniczenie aktywności życiowej. Z tego powodu dwie osoby z takim samym procentowym uszczerbkiem mogą otrzymać zupełnie różne kwoty.

Jakie znaczenie ma protokół powypadkowy?

Po każdym wypadku przy pracy pracodawca powinien sporządzić protokół powypadkowy, który określa okoliczności i przyczyny zdarzenia.

Jeżeli dokument wskazuje na naruszenia przepisów BHP lub brak właściwego szkolenia, może stanowić ważny dowód w postępowaniu o odszkodowanie. Poszkodowany ma jednak prawo zgłosić zastrzeżenia do jego treści, a sąd samodzielnie ocenia zgromadzony materiał dowodowy.

Czy świadczenia z ZUS wyłączają odpowiedzialność pracodawcy?

Nie.

Pracownik może otrzymać świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, takie jak jednorazowe odszkodowanie, renta czy zasiłek chorobowy. Nie wyklucza to jednak możliwości dochodzenia od pracodawcy dodatkowych roszczeń, jeżeli ponosi on odpowiedzialność za wypadek.

W praktyce pracownik może domagać się zadośćuczynienia, odszkodowania za poniesione koszty, utraconych dochodów lub renty uzupełniającej.

Jakie dowody mają znaczenie?

Skuteczne dochodzenie roszczeń zależy od odpowiednio zgromadzonego materiału dowodowego. Największe znaczenie mają:

•   protokół powypadkowy,
•   dokumentacja medyczna,
•   dokumentacja dotycząca szkoleń BHP,
•   zeznania świadków,
•   dokumentacja zatrudnienia,
•   opinie biegłych z zakresu BHP.

Im lepiej udokumentowane zostaną okoliczności wypadku i wcześniejsze zaniedbania pracodawcy, tym większe szanse na skuteczne dochodzenie roszczeń.

Czy brak szkolenia BHP zawsze oznacza wygraną sprawę?

Nie. Sam brak szkolenia nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności pracodawcy. Konieczne jest wykazanie, że naruszenie obowiązków pozostawało w związku z powstaniem wypadku oraz doznaną szkodą.

Znaczenie mają również charakter wykonywanej pracy, doświadczenie pracownika oraz organizacja stanowiska. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.

Brak szkolenia BHP a wypadek przy pracy – podsumowanie

Brak szkolenia BHP może stanowić ważną przesłankę odpowiedzialności pracodawcy za wypadek przy pracy, ale nie oznacza automatycznie prawa do odszkodowania. Kluczowe jest wykazanie związku pomiędzy zaniedbaniami pracodawcy a powstaniem szkody.

Po wypadku warto zabezpieczyć dokumentację medyczną, protokół powypadkowy oraz dokumenty dotyczące przebiegu szkolenia BHP. Pozwoli to ocenić, czy istnieją podstawy do dochodzenia dodatkowych roszczeń.

Autorka artykułu: radca prawny Ewelina Madej

Pytania, jakie najczęściej zadają nasi Klienci: