Sankcja kredytu darmowego – kiedy bank traci prawo do odsetek?

Jeśli spłacasz kredyt konsumencki lub już go spłaciłeś, warto wiedzieć, czym jest sankcja kredytu darmowego (SKD). W niektórych typach umów bank lub firma pożyczkowa może stracić prawo do naliczania odsetek i części kosztów kredytu. Coraz częściej mówi się o tym także w kontekście orzeczeń TSUE, które wpływają na sposób interpretowania przepisów
i wzmacniają ochronę konsumentów. Sprawdź, kiedy możesz skorzystać z tego rozwiązania
i co oznacza ono w praktyce.

Co to jest sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego to szczególna instytucja prawna stworzona w celu ochrony kredytobiorców przed nieuczciwymi działaniami instytucji finansowych i innych pożyczkodawców działających na rynku finansowym. Została ona uregulowana w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, w świetle, którego   naruszenie wymienionych w ustawie przepisów skutkuje tym, że konsument zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu ustalonych w umowie. Warunkiem skorzystania z sankcji kredytu darmowego jest złożenie oświadczenia do banku.

Dla Ciebie oznacza to, że zamiast spłacać cały kredyt wraz z odsetkami i dodatkowymi opłatami, zwracasz jedynie kwotę, którą faktycznie pożyczyłeś.

Nie oznacza to jednak, że każdy kredyt automatycznie staje się darmowy. Taka możliwość pojawia się wyłącznie wtedy, gdy kredytodawca naruszył przepisy dotyczące zawarcia lub treści umowy kredytowej.

Kto może skorzystać z sankcji kredytu darmowego ?

Podstawowym wymogiem który umożliwia konsumentowi skorzystanie z sankcji kredytu darmowego jest wykrycie w  umowie kredytowej, naruszeń względem wspomnianej ustawy o kredycie konsumenckim. Mówiąc o naruszeniach, nie mamy na myśli wyłącznie  faktu pobierania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu, bowiem w wielu umowach kredytowych znajdują się również inne naruszenia, których banki nagminnie się dopuszczają np. błędnego wyliczania RRSO czy obecności innych, niewskazywanych wprost w treści umowy kredytowej kosztów, niewskazanie w treści umowy terminu wypłaty kredytu, a także nieprecyzyjne określenie sposobu udostępniania środków kredytobiorcy.   

Możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego jest obwarowana kilkoma warunkami,
a mianowicie sankcja kredytu darmowego dotyczy:

•   tylko kredytów konsumenckich;
•   kredytów konsumenckich udzielonych po 18.12.2011 roku;
•   kredytów konsumenckich których wartość nie przekracza 255 550 tys. zł;
•   umów kredytów spłaconych, w ciągu ostatniego roku.

Orzecznictwo TSUE w sprawie sankcji kredytu darmowego?

W ostatnich latach coraz większe znaczenie mają orzeczenia TSUE (Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej). Dla przeciętnego kredytobiorcy oznacza to przede wszystkim większą ochronę. Trybunał wielokrotnie podkreślał, że informacje przekazywane konsumentowi muszą być jasne, przejrzyste i zrozumiałe. Jeśli bank nie spełnił tych obowiązków, nie powinien czerpać korzyści
z własnych błędów.

W praktyce oznacza to, że sądy coraz dokładniej analizują umowy kredytowe i zwracają uwagę nie tylko na to, czy wymagane informacje zostały wpisane do umowy, ale również czy przeciętny konsument był w stanie je zrozumieć.

Przełomowym orzeczeniem w sprawach dotyczących Sankcji Kredytu Darmowego (SKD) jest wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24. Trybunał orzekł, że banki i instytucje pożyczkowe nie mogą naliczać odsetek od skredytowanych kosztów, takich jak prowizje czy składki ubezpieczeniowe. Odsetki mogą być naliczane wyłącznie od faktycznie wypłaconej kwoty kapitału.

Czy każdy kredyt można objąć SKD?

Odpowiedź brzmi, nie. Sankcja kredytu darmowego dotyczy przede wszystkim kredytów konsumenckich, czyli udzielanych osobom fizycznym na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą. Nie wszystkie produkty finansowe spełniają warunki określone w przepisach. Znaczenie ma między innymi data zawarcia umowy, jej rodzaj oraz wysokość kredytu. Dlatego przed podjęciem decyzji warto upewnić się, czy dana umowa w ogóle może zostać oceniona pod kątem zastosowania SKD.

Czy bank musi oddać odsetki po zastosowaniu sankcji kredytu darmowego?

Tak, jeżeli sankcja kredytu darmowego zostanie pozytywnie zastosowana. W takiej sytuacji wszystkie świadczenia wykraczające poza kwotę kapitału stają się świadczeniem nienależnym i podlegają zwrotowi. Dotyczy to przede wszystkim odsetek, prowizji, opłat przygotowawczych oraz części kosztów dodatkowych związanych z kredytem. Nie czekaj, już dziś przekaż swoja umowę do bezpłatnej analizy doświadczonej kancelarii, która przeprowadzi klienta przez każdy etap postępowania. Kancelaria Krajewska i Wspólnicy, oferuje bezpłatną analizę umowy oraz kompleksowe wsparcie prawne w sprawach Sankcji Kredytu Darmowego.

Autor artykułu: specjalista Aleksandra Majchrzyk