Wielu kredytobiorców posiadających kredyty powiązane z walutą franka szwajcarskiego, potocznie nazywane kredytami frankowymi, spotyka się z rożną terminologią: kredyt indeksowany do CHF, kredyt denominowany do CHF, kredyt waloryzowany walutą franka szwajcarskiego, kredyt nominowany do CHF. Z pewnością te osoby czują się zagubione w tej terminologii i zastanawiają się na czym polegają różnice między tymi kredytami, czy różnice te mają jakieś znaczenie praktyczne bądź też, czy od rodzaju kredytu zależą szanse na uwzględnienie powództwa w sądzie ? Na te pytania odpowiemy w niniejszym artykule.
Kredyt indeksowany a denominowany do CHF
Orzecznictwo sądowe wypracowało pogląd, że kredyt indeksowany to rodzaj kredytu hipotecznego, w którym na umowie kwota kredytu wyrażona została w złotych polskich. Wypłata kredytu również następowała wówczas w złotych polskich. Dopiero w dalszej kolejności bank przeliczał kwotę kredytu na franka szwajcarskiego, stosując kurs CHF z bankowej tabeli kursów walut.
Z kolei kredyt denominowany to taki typ kredytu hipotecznego, w którym na umowie kwota kredytu wyrażona jest w CHF. (Czasem spotkać można w umowie pojęcie „kredyt nominowany do CHF”, które stanowi błędne określenie kredytu denominowanego). Kredytobiorca w chwili podpisania umowy nie wiedział, jaka konkretnie kwota zostanie mu wypłacona. Dokładną kwotę kredytu kredytobiorca frankowy mógł poznać dopiero po uruchomieniu kredytu przez bank. Kwota kredytu była wypłacana w złotych polskich, po przeliczeniu tej kwoty po kursie kupna z bankowej tabeli kursów walut.
Zdarzają się także umowy kredytu, które posługują się pojęciem kredyt waloryzowany, co oznacza po prostu kredyt powiązany z walutą obcą (bez rozróżnienia na kredyt indeksowany i denominowany).
Czy frankowicze muszą rozumieć różnicę pomiędzy kredytem indeksowanym a denominowanym?
Zdecydowanie nie. Kredytobiorca jako konsument nie musi posiadać specjalistycznej wiedzy z zakresu finansów i bankowości. Jeśli kredytobiorca zdecyduje się na podważenie umowy kredytu na drodze sądowej, sąd przeprowadzi dowód z jego przesłuchania. Rolą kredytobiorcy jako powoda będzie wyjaśnienie, w jaki sposób pracownicy banku przedstawiali mu kredyt powiązany z CHF, czy wytłumaczyli mu rolę franka szwajcarskiego w tej umowie i czy zostało mu przedstawione ryzyko walutowe oraz zakres tego ryzyka. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy frankowej będzie zainteresowany przebiegiem rozmowy kredytobiorcy z doradcą, a nie stopniem wiedzy ekonomicznej, jaką posiadał klient banku.
Warto zaznaczyć, że nawet fakt, iż kredytobiorca przed zawarciem danej umowy miał już doświadczenie z podobnymi produktami bankowymi, posiadał wiedzę i doświadczenie zawodowe z zakresu finansów i bankowości nie zwalnia banku z obowiązku należytego pouczenia kredytobiorcy o ryzykach związanych z zawarciem umowy o kredyt waloryzowany walutą obcą. Tym samym brak właściwego pouczenia konsumenta o ryzyku wiążącym się z zawarciem kredytu powiązanego z walutą obcą, obciążać będzie bank w procesie sądowym.
Jakie korzyści może odnieść kredytobiorca z unieważnienia umowy ?
Unieważnienie kredytu powiązanego z CHF na drodze sądowej oznacza uznanie, że umowa kredytowa nigdy nie została zawarta. W takiej sytuacji bank i kredytobiorca powinni się rozliczyć: konsument oddaje bankowi kwotę uzyskanego kapitału kredytu, natomiast bank zwraca frankowiczowi wszystkie zapłacone przez niego raty oraz inne koszty kredytu (takie jak prowizja, opłata przygotowawcza czy niektóre ubezpieczenia).
Dodatkowo kredytobiorca ma prawo do otrzymania odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty dochodzonego świadczenia o zapłatę, a więc sumy zapłaconych rat.
W przypadku korzystnego dla kredytobiorcy rozstrzygnięcia bank poniesienie również koszty procesu sądowego.
Jeżeli dana umowa kredytu jest wciąż aktywna, bank jest zobowiązany wystawić kredytobiorcy tzw. list mazalny, stanowiący zgodę banku na wykreślenie hipoteki na nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu.
Jakie kredyty frankowe można unieważnić na drodze sądowej?
W obecnym stanie prawnym i przy wypracowanym w ostatnich latach orzecznictwie sądowym kwestia, czy kredyt frankowy jest kredytem indeksowanym czy denominowanym do CHF przestała mieć decydujące znaczenie. W obu przypadkach zachodzą podstawy, by kwestionować umowę na drodze postępowania sądowego. Rzecz jasna , decyzja o wystąpieniu z powództwem do sądu o unieważnienie umowy powinna być poprzedzona wnikliwą analizą konkretnej umowy przez prawnika specjalizującego się w sprawach frankowych. Na terenie województwa śląskiego pomoc taką świadczy Krajewska i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radów Prawnych sp.k. z siedzibą w Katowicach.
W każdym przypadku ocenie sądu podlegać będą zapisy konkretnej umowy, przy czym istotniejszy od rozróżnienia na kredyt indeksowany i denominowany, jest fakt wypłaty kredytu w złotych polskich po kursie ustalonym jednostronnie przez bank, jak również przeznaczenie kredytu i sposób spłaty zobowiązania przez kredytobiorcę.
Autor artykułu: adwokat Ewa Kiszka-Piecha
Pytania, jakie najczęściej zadają nasi Klienci:
Czym różni się kredyt indeksowany od kredytu denominowanego do CHF?
Kredyt indeksowany to kredyt, w którym kwota zobowiązania została określona w złotych polskich, a następnie przeliczona przez bank na franki szwajcarskie. W przypadku kredytu denominowanego kwota kredytu wskazana jest w umowie w CHF, natomiast wypłata środków następuje w złotych po przeliczeniu według kursu stosowanego przez bank.
Czy kredyt denominowany jest tym samym co kredyt nominowany do CHF?
Tak. Określenie „kredyt nominowany do CHF” jest spotykane w niektórych umowach, jednak w praktyce odnosi się do kredytu denominowanego.
Co oznacza kredyt waloryzowany do CHF?
Kredyt waloryzowany to ogólne określenie kredytu powiązanego z walutą obcą. Pojęcie to może obejmować zarówno kredyty indeksowane, jak i denominowane.