5 sygnałów, że umowa kredytu CHF zawiera klauzule abuzywne

Wiele umów CHF zawiera zapisy, które naruszają prawa konsumenta. Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twoja umowa może zawierać klauzule niedozwolone, warto zwrócić uwagę na kilka typowych sygnałów. Poniżej przedstawiamy pięć najczęstszych elementów, które polskie sądy wielokrotnie uznawały za sprzeczne z prawem.

Ryzyko kursowe to jeden z kluczowych elementów umowy o kredyt waloryzowany kursem waluty obcej. Powinno być przedstawione w sposób pełny, jednoznaczny i zrozumiały dla konsumenta. Jeśli w momencie podpisywania umowy nie otrzymałeś symulacji zmian kursu, porównania oferty w złotych lub informacji, że saldo kredytu może wzrosnąć nawet kilkukrotnie, Twoja umowa może zawierać klauzule niedozwolone.

W praktyce banki często ograniczały się do lakonicznych zapisów informujących, że kurs może ulec zmianie, a wahania kursu wpłyną na wysokość raty kredytu i salda. Tymczasem bank powinien wyjaśnić, że ryzyko kursowe może mieć charakter nieograniczony, a wysokość rat oraz saldo zadłużenia mogą rosnąć znacząco. Nawet jeśli w umowie, regulaminie lub we wniosku kredytowym znajduje się zapis, że kredytobiorca godzi się na ponoszenie ryzyka kursowego, to nie zwalnia banku z obowiązku prawidłowego pouczenia. Często banki nie przedstawiały żadnych symulacji wahań kursów ani nie wyjaśniały konsumentowi pojęcia „ryzyko kursowe”.

Dowolność banku w ustalaniu kursu walutowego

Kolejnym sygnałem, że w umowie mogą znajdować się klauzule niedozwolone, jest sytuacja, w której bank zastrzegł sobie prawo do jednostronnego i nieograniczonego ustalania kursu kupna i sprzedaży franka. W praktyce oznaczało to, że tabela kursowa była publikowana, ale konsument nie wiedział, według jakich zasad kurs został ustalony ani jaką marżę bank doliczał do przeliczeń.

Kapitał kredytu przeliczany był według kursu z dnia wypłaty, a raty według kursu z dnia płatności. Kredytobiorca nie miał zatem możliwości przewidzenia wysokości kolejnej raty w PLN nawet z jednodniowym wyprzedzeniem. Rzeczywista wartość kredytu zależała wyłącznie od decyzji banku, a Ty nie miałeś żadnej kontroli nad zmianą zadłużenia. To jeden z kluczowych argumentów w sprawach frankowych prowadzonych przez kancelarie, w tym Krajewską i Wspólnicy.

Niejednoznaczne i skomplikowane postanowienia

Wiele umów CHF zawiera zapisy napisane w sposób trudny do zrozumienia. Powtarzające się odesłania i sformułowania techniczne sprawiają, że przeciętny konsument nie jest w stanie w pełni zrozumieć swoich zobowiązań. Takie niejasne postanowienia mogą być uznane za klauzule niedozwolone, ponieważ zgodnie z kodeksem cywilnym, wątpliwości interpretacyjne rozstrzyga się na korzyść konsumenta.

Brak przejrzystej informacji o całkowitym koszcie kredytu

Kolejnym istotnym sygnałem jest niejasne przedstawienie całkowitego kosztu kredytu, w tym spreadu walutowego, który często nie był wprost wskazany w umowie. Konsument podpisywał umowę, nie wiedząc, że już na etapie wypłaty kredytu był obciążany dodatkowymi, ukrytymi kosztami. Banki wskazywały oprocentowanie, ale pomijały wpływ kursów walut oraz wysokość spreadu na całkowity koszt kredytu. W takich przypadkach umowa może zawierać klauzule niedozwolone, które wpływają na finansowe obciążenia kredytobiorcy.

Brak możliwości negocjacji i narzucenie wzorca umowy

Większość umów frankowych była podpisywana według narzuconych przez bank wzorców. Konsument mógł jedynie zaakceptować warunki lub zrezygnować z kredytu. Brak możliwości negocjacji oznacza, że kredytobiorca znalazł się w nierównej pozycji wobec banku. Tego typu postanowienia mogą być uznane za klauzule niedozwolone, a konsument ma prawo domagać się ich usunięcia lub unieważnienia całej umowy.

Podsumowanie – kiedy warto sprawdzić swoją umowę

Jeżeli podpisałeś umowę powiązaną z kursem waluty obcej, zwróć uwagę, czy w Twojej umowie:

Zawarto odesłanie do tabel kursowych banku. Zobowiązano Cię do ponoszenia ryzyka kursowego bez wyjaśnienia jego skali ani przedstawienia symulacji. Nie wskazano, że wahania kursów waluty i spread mają wpływ na całkowity koszt kredytu. Postanowienia nie są jasne, czytelne i zrozumiałe. Zapisy zostały sformułowane jednostronnie przez bank.

Jeśli odpowiedź na któreś z powyższych pytań jest twierdząca, warto zasięgnąć porady prawnej i zlecić analizę umowy. Profesjonalna analiza pozwala zrozumieć, czy Twoja umowa zawiera klauzule niedozwolone i jakie działania możesz podjąć w tym zakresie.