Na Twojej działce znajduje się słup wysokiego napięcia albo przebiega przez nią linia wysokiego napięcia? Możesz zastanawiać się, jak ustalić wynagrodzenie za słup wysokiego napięcia i czy przedsiębiorstwo energetyczne powinno zapłacić za korzystanie z nieruchomości. Wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu nie wynika z jednej stałej stawki. Zależy przede wszystkim od zakresu korzystania z działki, charakteru urządzeń, ograniczeń prawa własności oraz wpływu infrastruktury energetycznej na wartość nieruchomości.
Czy za słup wysokiego napięcia na działce należy się wynagrodzenie?
Tak, właściciel nieruchomości może ubiegać się o odpowiednie wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne odmawia zawarcia odpowiedniej umowy, a służebność przesyłu jest konieczna do korzystania z urządzeń.
Zgodnie z art. 305¹ Kodeksu cywilnego służebność przesyłu pozwala przedsiębiorcy korzystać z cudzej nieruchomości w oznaczonym zakresie, zgodnie z przeznaczeniem urządzeń przesyłowych. Art. 305² § 2 Kodeksu cywilnego przewiduje natomiast możliwość żądania przez właściciela odpowiedniego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.
Służebność przesyłu może obejmować m.in. dostęp do słupa wysokiego napięcia i przewodów, wykonywanie kontroli, konserwacji, napraw czy remontów. Wynagrodzenie za słup wysokiego napięcia nie jest więc zapłatą wyłącznie za powierzchnię zajętą przez podstawę słupa, lecz rekompensatą za obciążenie prawa własności.
Co wpływa na wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu?
Najważniejszy jest rzeczywisty stopień ingerencji przedsiębiorstwa energetycznego w prawo własności. Przy ustalaniu wynagrodzenia za służebność przesyłu analizuje się m.in. przeznaczenie i położenie nieruchomości, sposób jej zagospodarowania, przebieg urządzeń oraz zakres korzystania z gruntu.
Znaczenie ma również możliwość swobodnego korzystania z pozostałej części działki. Jeżeli linia wysokiego napięcia przebiega przez teren przeznaczony pod zabudowę, wpływ urządzeń może być większy niż w przypadku słupa wysokiego napięcia znajdującego się przy granicy działki.
Czy powierzchnia zajęta przez słup ma znaczenie?
Tak, ale nie jest jedynym elementem wpływającym na wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu. Istotny jest tzw. pas służebności przesyłu, czyli obszar nieruchomości niezbędny przedsiębiorstwu do wykonywania uprawnień związanych z urządzeniami przesyłowymi.
W przypadku linii wysokiego napięcia znaczenie ma nie tylko powierzchnia zajęta przez sam słup, ale również przebieg przewodów oraz przestrzeń potrzebna do kontroli, konserwacji, napraw i innych prac związanych z eksploatacją urządzeń.
Czy linia wysokiego napięcia może obniżyć wartość działki?
Tak, urządzenia przesyłowe mogą wpływać na wartość nieruchomości, ale wpływ ten należy ocenić indywidualnie. Znaczenie może mieć lokalizacja słupa wysokiego napięcia, przebieg przewodów, możliwość zabudowy oraz ograniczenia związane z korzystaniem z działki.
Przy ustalaniu wynagrodzenia za służebność przesyłu może być uwzględniane również obniżenie wartości nieruchomości wynikające z posadowienia urządzeń przesyłowych.
Nie oznacza to jednak, że każda nieruchomość z linią wysokiego napięcia automatycznie traci określony procent wartości. Konieczne jest zbadanie konkretnej nieruchomości i rzeczywistego wpływu infrastruktury.
Czy przeznaczenie działki ma znaczenie?
Tak. Inaczej może wyglądać obciążenie działki rolnej, a inaczej nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową, usługową czy przemysłową.
Jeżeli urządzenia wysokiego napięcia ograniczają możliwość zabudowy albo utrudniają realizację planowanej inwestycji, stopień ingerencji w prawo właściciela może być większy. Przy ustalaniu wynagrodzenia za służebność przesyłu warto więc uwzględnić przeznaczenie nieruchomości, jej położenie, rozmiar, kształt i sposób zagospodarowania.
Pomocne może być również sprawdzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Czy przedsiębiorstwo energetyczne może samo określić wysokość wynagrodzenia?
Przedsiębiorstwo energetyczne może przedstawić własną propozycję, ale nie oznacza to, że zaproponowana kwota jest właściwa. Jeżeli otrzymałeś propozycję umowy o ustanowienie służebności przesyłu, warto sprawdzić zarówno wysokość wynagrodzenia, jak i zakres praw przyznawanych przedsiębiorstwu.
Należy ustalić m.in., czy przedsiębiorstwo będzie mogło wchodzić na nieruchomość, wykonywać remonty i modernizacje oraz korzystać z określonego pasa służebności przesyłu w celu dojazdu do urządzeń.
Czy można negocjować wynagrodzenie za słup wysokiego napięcia?
Tak. Właściciel nieruchomości może negocjować zarówno wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu, jak i zakres ustanawianej służebności.
Warto ustalić powierzchnię pasa służebności przesyłu, sposób korzystania z niego przez przedsiębiorstwo oraz ograniczenia dotyczące właściciela. Jeżeli przedsiębiorstwo przedstawiło własną kalkulację, należy sprawdzić założenia wykorzystane do jej przygotowania.
Nie ma jednej uniwersalnej stawki za słup wysokiego napięcia. Kwota powinna uwzględniać rzeczywisty zakres obciążenia konkretnej nieruchomości.
Jak przygotować się do ustalenia wynagrodzenia?
Przed rozmową z przedsiębiorstwem energetycznym warto zgromadzić:
- dokument potwierdzający własność nieruchomości i numer księgi wieczystej,
- mapę nieruchomości z zaznaczonym przebiegiem linii wysokiego napięcia,
- dokumenty dotyczące budowy lub modernizacji urządzeń,
- korespondencję z przedsiębiorstwem energetycznym,
- projekt umowy dotyczącej ustanowienia służebności przesyłu,
- propozycję wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu.
Dokumenty pozwalają ustalić nie tylko potencjalną wysokość wynagrodzenia, ale przede wszystkim jakie prawa przedsiębiorstwo energetyczne chce uzyskać do nieruchomości.
Dlaczego wynagrodzenie za słup wysokiego napięcia może być różne?
Na dwóch nieruchomościach mogą znajdować się słupy wysokiego napięcia należące do tego samego przedsiębiorstwa, a mimo to wysokość wynagrodzenia może być zupełnie różna.
Jeżeli na dużej działce rolnej słup znajduje się przy granicy i nie powoduje istotnych ograniczeń, ingerencja może być mniejsza. Natomiast na niewielkiej działce budowlanej słup wysokiego napięcia znajdujący się w centralnej części może ograniczać możliwość zabudowy i sposób zagospodarowania nieruchomości.
Dlatego przy ustalaniu wynagrodzenia za służebność przesyłu nie powinno się stosować prostego przelicznika „stawka za jeden słup”.
Najczęstsze pytania:
Ile można dostać za słup wysokiego napięcia?
Nie ma jednej kwoty przysługującej za każdy słup wysokiego napięcia. Wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu zależy m.in. od wartości nieruchomości, powierzchni pasa służebności, zakresu korzystania z działki przez przedsiębiorstwo oraz ograniczeń ponoszonych przez właściciela.
Czy za słup wysokiego napięcia należy się jednorazowa zapłata?
Tak, wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu może zostać ustalone jako świadczenie jednorazowe. Kwota może być negocjowana między stronami albo określona przez sąd.
Czy można żądać pieniędzy za linię wysokiego napięcia nad działką?
Może to być możliwe, ale najpierw należy ustalić stan prawny urządzeń oraz zakres korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne. Znaczenie ma również to, czy istnieje już tytuł prawny do korzystania z działki, np. służebność przesyłu.