Odszkodowanie za słup elektryczny w ogrodzie – kiedy przysługuje?

Słup elektryczny w ogrodzie może ograniczać sposób korzystania z nieruchomości. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy przez działkę przebiega linia elektroenergetyczna, a przedsiębiorstwo przesyłowe korzysta z gruntu bez odpowiedniej podstawy prawnej.

Jeśli na Twojej działce znajduje się słup energetyczny lub inne urządzenie przesyłowe, możesz zastanawiać się, czy przysługuje Ci odszkodowanie za słup elektryczny w ogrodzie. W określonych sytuacjach właściciel nieruchomości może dochodzić od przedsiębiorstwa energetycznego odpowiednich roszczeń.

Nie każda obecność słupa lub linii energetycznej oznacza jednak, że odszkodowanie będzie należne. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy przedsiębiorstwo energetyczne posiada odpowiedni tytuł prawny do korzystania z Twojej nieruchomości.

Czy dostanę odszkodowanie za słup elektryczny w ogrodzie?

Odpowiedź na tak postawione pytanie nigdy nie będzie jednoznaczna. Trzeba wskazać jednak, że w wielu przypadkach jest to możliwe. Warunkiem jest brak posiadania przez przedsiębiorstwo energetyczne odpowiedniego tytułu prawnego do korzystania z Twojej nieruchomości.

Jeżeli więc na Twojej posesji znajduje się słup elektryczny w ogrodzie, a przedsiębiorstwo przesyłowe nie ma podstawy prawnej do korzystania z gruntu, możesz mieć podstawy do dochodzenia roszczeń. Ich rodzaj zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Kiedy właścicielowi nieruchomości przysługuje roszczenie od firmy energetycznej?

Sytuacja prawna właścicieli gruntów, na których znajdują się urządzenia takie jak linie elektroenergetyczne czy słupy, zmieniła się znacząco po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt P 10/16).

Zgodnie z tym orzeczeniem przedsiębiorstwo przesyłowe nie może nabyć w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, tzw. quasi-służebności, za okres sprzed 3 sierpnia 2008 roku, jeśli na posadowienie urządzeń przesyłowych nie wydano wcześniej formalnej decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu.

Jeśli więc słup elektryczny lub inne urządzenie przesyłowe znajduje się na działce bez żadnej podstawy prawnej, właściciel nieruchomości posiada roszczenia wobec operatora tych urządzeń. Dotyczy to również sytuacji, gdy słup energetyczny znajduje się na nieruchomości od wielu lat.

Wszelkie argumenty podnoszone przez przedsiębiorców przesyłowych o nabyciu służebności w drodze zasiedzenia, choćby z uwagi na długoletnie istnienie tych urządzeń na danej nieruchomości, w ocenie Trybunału Konstytucyjnego nie powinny zostać uznane za zasadne.

Kiedy odszkodowanie za słup energetyczny nie będzie możliwe?

Istnieją sytuacje, w których dochodzenie roszczeń przez właściciela nieruchomości nie będzie możliwe.

Pierwsza z nich występuje wtedy, gdy przedsiębiorca wykaże, że budowa linii przesyłowej nastąpiła po uzyskaniu decyzji wywłaszczeniowej przeciwko właścicielowi nieruchomości, a samo wywłaszczenie nastąpiło za odszkodowaniem.

Roszczenie może również nie przysługiwać, jeżeli przedsiębiorca przesyłowy zawarł z właścicielem nieruchomości umowę regulującą posadowienie infrastruktury przesyłowej, zasady korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe oraz rekompensatę dla właściciela nieruchomości.

Kolejna sytuacja dotyczy urządzeń przesyłowych, które powstały już po 3 sierpnia 2008 r. na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów Kodeksu cywilnego o służebności przesyłu.

Dlatego sama obecność słupa elektrycznego w ogrodzie nie przesądza jeszcze o możliwości uzyskania odszkodowania. W pierwszej kolejności należy ustalić, na jakiej podstawie urządzenie zostało posadowione i czy przedsiębiorstwo energetyczne ma tytuł prawny do korzystania z nieruchomości.

Jakie roszczenia przysługują właścicielowi nieruchomości, na której znajduje się słup energetyczny?

Jeżeli na Twojej nieruchomości znajduje się słup energetyczny lub inne urządzenia przesyłowe, w określonych przypadkach możesz dochodzić kilku rodzajów roszczeń.

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości

Właściciel nieruchomości ma prawo zgłosić roszczenie za okres do 6 lat wstecz. Limit czasowy wynika z obowiązującego w Kodeksie cywilnym terminu przedawnienia. Roszczenie może dotyczyć istnienia słupów czy linii elektroenergetycznych na posesji.

Jeżeli więc słup elektryczny znajduje się w Twoim ogrodzie bez odpowiedniej podstawy prawnej, jednym z możliwych roszczeń może być wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Odpłatne ustanowienie służebności przesyłu

Możliwe jest również ustanowienie służebności przesyłu z odpłatnością. Takie rozwiązanie reguluje sposób korzystania z nieruchomości obciążonej służebnością na przyszłość przez przedsiębiorcę przesyłowego oraz zasady wynagrodzenia dla właściciela.

Wynagrodzenie może mieć formę jednorazowego odszkodowania lub płatności okresowej, np. corocznej. W praktyce ustanowienie służebności przesyłu określa więc zasady korzystania z nieruchomości, na której znajduje się słup energetyczny lub linia elektroenergetyczna.

Odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości

W określonych przypadkach możliwe jest również dochodzenie odszkodowania za utratę wartości nieruchomości. Dotyczy to sytuacji, gdy obecność urządzeń przesyłowych uniemożliwia swobodne korzystanie z działki, np. poprzez utrudnienie jej zabudowy, wpływając na wartość nieruchomości.

Oznacza to, że odszkodowanie za słup elektryczny w ogrodzie może być związane nie tylko z samym korzystaniem przez przedsiębiorstwo z gruntu, ale również z wpływem urządzeń przesyłowych na możliwość korzystania z nieruchomości i jej wartość.

Od czego zależy wysokość odszkodowania za słup elektryczny?

Wartość odszkodowania jest zawsze wyliczana indywidualnie w każdej sprawie. Ostateczna kwota zależy od wielu czynników.

Znaczenie ma między innymi napięcie linii, rodzaj urządzeń przesyłowych oraz powierzchnia zajętego gruntu. Istotne jest również przeznaczenie działki oraz stopień uciążliwości związany z obecnością infrastruktury przesyłowej.

Dlatego wysokość odszkodowania za słup energetyczny nie jest jednakowa dla wszystkich właścicieli nieruchomości. Każdą sprawę należy ocenić z uwzględnieniem konkretnych okoliczności.

Jak zacząć dochodzenie odszkodowania za słup energetyczny?

Jeżeli na Twojej nieruchomości znajduje się słup elektryczny w ogrodzie, pierwszym krokiem jest zweryfikowanie księgi wieczystej nieruchomości pod kątem wpisów w dziale trzecim księgi wieczystej prowadzonej dla Twojej nieruchomości.

Następnie należy ustalić właściciela linii przesyłowej. Informację tę można znaleźć między innymi na tabliczce znamionowej znajdującej się na słupie lub na rachunku za prąd.

Kolejnym krokiem może być skierowanie do operatora sieci energetycznej wezwania o umowne, pozasądowe ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu i wypłatę zaległego wynagrodzenia.

Jeżeli operator odrzuci wniosek lub zaproponuje zaniżoną kwotę, możliwe jest dochodzenie roszczeń na drodze sądowej.

Czy żądanie ustanowienia służebności przesyłu będzie dla mnie opłacalne?

Wielu właścicieli gruntów, na których znajdują się urządzenia przesyłowe, zastanawia się, czy rzeczywiście warto wejść w spór z przedsiębiorcą energetycznym. Możesz również mieć wątpliwości, czy uzyskane wynagrodzenie nie zostanie pochłonięte przez koszty długotrwałego postępowania sądowego.

W przypadku takich obaw warto swoją sprawę powierzyć wyspecjalizowanej Kancelarii Adwokackiej, która nie tylko oceni zasadność roszczeń, ale również oszacuje ich wartość. Dodatkowo przedstawi klientowi wszelkie koszty, jakie wiążą się z dochodzeniem roszczeń.

Pozwoli to podjąć decyzję, czy żądanie ustanowienia służebności będzie dla Ciebie satysfakcjonujące finansowo.

Pytania, jakie najczęściej zadają nasi Klienci:

Autor artykułu: Ewa Kiszka-Piecha