Sąd Najwyższy w wyroku w sprawie II CSKP 89/26 z 8 lipca 2026 r. po raz pierwszy tak szeroko wypowiedział się o tym, kiedy sankcja kredytu darmowego ma zastosowanie. Dlatego też orzeczenie SN ma przełomowy charakter dla osób, które dochodzą praw z tytułu sankcji kredytu darmowego (SKD). Sąd Najwyższy potwierdził w nim, że bank nie może naliczać odsetek od kredytowanych kosztów, a dodatkowo zwrócił uwagę na znaczenie prawidłowego informowania konsumenta o kosztach kredytu. To kolejny istotny krok w kierunku ochrony konsumentów po wyroku TSUE w sprawie C-744/24.

Czego dotyczyła sprawa II CSKP 89/26?

Sprawa dotyczyła umowy kredytu konsolidacyjnego zawartej 16 lutego 2017 r. pomiędzy bankiem a konsumentką. Kwota faktycznie udostępniona konsumentce wynosiła 158 747 zł. Bank jako kwotę kredytu, od której naliczał odsetki, wskazał jednak 185 669,01 zł. Różnica wynosiła 26 922,01 zł i odpowiadała prowizji, która została sfinansowana w ramach kredytu. W praktyce oznaczało to, że konsumentka nie otrzymała tych dodatkowych 26 922,01 zł do swojej swobodnej dyspozycji. Kwota ta została przeznaczona na pokrycie prowizji banku, a mimo to bank naliczał od niej odsetki. To właśnie ten mechanizm stał się jednym z najważniejszych elementów sporu, który został zweryfikowany przez SN.

pln-gotówka

Co orzeczenie SN oznacza bezpośrednio dla Twojego kredytu konsumenckiego?

Jeżeli masz kredyt konsumencki, w którym bank naliczał odsetki od prowizji lub innych kredytowanych kosztów, warto dokładnie przeanalizować umowę. Nie oznacza to automatycznie, że każda taka umowa daje prawo do SKD. Sankcja kredytu darmowego wymaga bowiem spełnienia przesłanek określonych w ustawie o kredycie konsumenckim. Wyrok SN daje jednak bardzo mocny argument w sytuacji, w której sposób określenia kwoty kredytu, kosztów i oprocentowania był nieprawidłowy. Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że do zastosowania sankcji wystarczy jedno naruszenie spośród naruszeń wskazanych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Nie trzeba wykazywać, że bank naruszył wszystkie obowiązki informacyjne.

Czy każda umowa z prowizją daje prawo do sankcji kredytu darmowego?

Nie każda umowa kredytu w której występuje prowizja i nie każde skredytowanie kosztów automatycznie oznacza sankcję kredytu darmowego. Trzeba sprawdzić konkretną umowę i ustalić, czy doszło do naruszenia jednego z obowiązków, których naruszenie może prowadzić do zastosowania art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim.

Orzeczenie SN będzie miało realny wpływ na kształtowanie się linii orzeczniczej w sprawach SKD, a zawarte w nim argumenty powinny być wykorzystywane przez sądy powszechne w celu realizacji ochrony konsumentów.

rozmowa-pomoc-prawna

Jakie dokumenty warto przygotować i co sprawdzić w umowie kredytowej?

Jeśli posiadasz kredyt konsumencki i chcesz ustalić, czy w Twojej sprawie ma zastosowanie SKD, w pierwszej kolejności przygotuj komplet dokumentów. Będą Ci potrzebne: umowa kredytowa, formularz informacyjny, harmonogram spłat oraz – w przypadku gdy kredyt został już całkowicie spłacony – zaświadczenie potwierdzające jego spłatę.

Następnie należy dokładnie przeanalizować treść dokumentów i sprawdzić, czy występują w nich konkretne nieprawidłowości. Przede wszystkim sprawdź, czy bank naliczał odsetki od prowizji lub od innych skredytowanych kosztów. Zwróć także uwagę, czy całkowita kwota kredytu oraz rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO) zostały wyliczone prawidłowo.

Równie istotną kwestią są przejrzyste zasady zmiany opłat i prowizji oraz jednoznaczne informacje o sposobie spłaty poszczególnych należności. Przeanalizuj także, czy umowa zawiera pełne i prawidłowe zapisy dotyczące Twojego prawa do odstąpienia od umowy.

Jeśli odnajdziesz w swoich dokumentach którykolwiek z wymienionych elementów, warto przeprowadzić szczegółową i wnikliwą analizę pod kątem sankcji kredytu darmowego.

Komentarz eksperta - Co wyrok SN oznacza w praktyce dla SKD ?

Zdaniem naszej Kancelarii największe znaczenie wyroku II CSKP 89/26 polega na tym, że Sąd Najwyższy bardzo wyraźnie odrzucił podejście, zgodnie z którym techniczne „skredytowanie” prowizji pozwala traktować ją jak zwykły kapitał i naliczać od niej odsetki. Jest to szczególnie ważne po wyroku TSUE C-744/24. Oba rozstrzygnięcia wzmacniają argument, że konsument powinien dokładnie wiedzieć, ile pieniędzy rzeczywiście otrzymał, ile kosztuje go kredyt i od jakiej kwoty bank nalicza odsetki.  Co istotne, SN wskazuje, że sąd ma obowiązek zbadać prawidłowość wypełnienia obowiązków informacyjnych nawet wtedy, gdy konsument uznał postanowienia umowy za zrozumiałe. Rozstrzyga obiektywna poprawność przekazanych informacji, a nie subiektywne wrażenie kredytobiorcy

Przedmiotowy wyrok nie oznacza,  że z automatu każdy spór o SKD zakończy się  korzystnie dla kredytobiorcy. Oznacza natomiast, że argument banku: „prowizja została skredytowana, więc jest częścią kapitału” nie powinien być przyjmowany bezkrytycznie. Dla osoby posiadającej kredyt konsumencki jest to konkretny sygnał: warto sprawdzić swoją umowę, szczególnie jeśli bank finansował prowizję lub inne koszty i jednocześnie naliczał od nich odsetki.

Nie musisz samodzielnie oceniać kilkudziesięciu stron umowy. Skontaktuj się z Krajewska i Wspólnicy i prześlij swoją umowę do analizy. Weryfikacja dokumentów pozwoli ustalić, czy możesz domagać się zwrotu odsetek od kredytowanych kosztów kredytu lub skorzystać z sankcji kredytu darmowego. W wielu przypadkach jeden krok może oznaczać odzyskanie nawet kilku lub kilkunastu tysięcy złotych.

Autor artykułu: Adwokat Monika Ćwik-Matoga

Najczęstsze pytania:

Czy wyrok SN II CSKP 89/26 jest korzystny dla konsumentów?

Tak. Wyrok zawiera korzystne dla konsumentów wskazania dotyczące m.in. naliczania odsetek od kredytowanych kosztów, obowiązków informacyjnych banku oraz przejrzystości zasad zmiany opłat i prowizji.

Czy bank może naliczać odsetki od prowizji, jeśli prowizja została skredytowana?

Zgodnie ze stanowiskiem  SN w  orzeczeniu II CSKP 89/26 – samo skredytowanie prowizji nie powoduje, że staje się ona kwotą kredytu, od której można naliczać odsetki. Sąd Najwyższy, odwołując się również do wyroku TSUE C-744/24, wskazał, że koszty kredytu nie mogą być traktowane jako część kwoty kredytu tylko dlatego, że zostały objęte finansowaniem.

Czy każdy kredyt, od którego naliczano odsetki od prowizji, można objąć SKD?

Nie. Sankcja kredytu darmowego dotyczy przede wszystkim kredytów konsumenckich spełniających warunki określone w ustawie. Każda umowa wymaga indywidualnej oceny.