Zadośćuczynienie za trwały uszczerbek na zdrowiu ma zrekompensować cierpienie fizyczne i psychiczne będące skutkiem wypadku. Nie jest to świadczenie pokrywające koszty leczenia – od tego służy odszkodowanie. Sprawdź, kiedy możesz ubiegać się o zadośćuczynienie, od czego zależy jego wysokość oraz jakie dowody zwiększają szansę na uzyskanie odpowiedniej kwoty.
Podstawę prawną dochodzenia roszczeń stanowią przede wszystkim przepisy Kodeksu cywilnego regulujące odpowiedzialność za szkodę na osobie.
Czym jest trwały uszczerbek na zdrowiu?
Trwały uszczerbek na zdrowiu oznacza takie następstwa wypadku, które powodują trwałe pogorszenie funkcjonowania organizmu i nie rokują poprawy. Mogą to być zarówno ograniczenia sprawności fizycznej, jak i zaburzenia psychiczne będące konsekwencją zdarzenia.
Samo stwierdzenie trwałego uszczerbku nie oznacza jednak automatycznie określonej wysokości świadczenia. Każda sprawa oceniana jest indywidualnie z uwzględnieniem rodzaju obrażeń, wieku poszkodowanego, przebiegu leczenia oraz wpływu urazu na codzienne życie.
Kiedy przysługuje zadośćuczynienie za trwały uszczerbek?
Prawo do zadośćuczynienia za trwały uszczerbek na zdrowiu przysługuje osobie, która doznała szkody na osobie wskutek działania sprawcy ponoszącego odpowiedzialność lub zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową.
Podstawą jest art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę pieniężną za doznaną krzywdę. Przepis znajduje zastosowanie m.in. przy wypadkach komunikacyjnych, wypadkach przy pracy czy innych zdarzeniach powodujących uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia.
Od czego zależy wysokość zadośćuczynienia?
Nie istnieje tabela określająca, ile wynosi zadośćuczynienie za konkretny procent uszczerbku. Zarówno sądy, jak i ubezpieczyciele analizują wszystkie okoliczności konkretnej sprawy.
Najczęściej uwzględniane są:
- rodzaj i rozmiar obrażeń,
- stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu,
- wiek poszkodowanego
- długość leczenia i rehabilitacji,
- cierpienie fizyczne oraz psychiczne,
- wpływ obrażeń na życie rodzinne, zawodowe i społeczne.
Im większe ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu oraz bardziej dotkliwe skutki wypadku, tym wyższe może być należne świadczenie.
Czy procent uszczerbku decyduje o wysokości zadośćuczynienia?
To jeden z najczęstszych mitów. Procent uszczerbku na zdrowiu jest jedynie jednym z elementów oceny i nie przesądza o wysokości należnego świadczenia.
Znaczenie mają również długotrwały ból, skutki psychiczne, konieczność korzystania z pomocy innych osób, utrata możliwości wykonywania dotychczasowej pracy czy ograniczenie aktywności życiowej. Z tego powodu dwie osoby z takim samym procentowym uszczerbkiem mogą otrzymać zupełnie różne kwoty.
Jakie dokumenty i dowody warto zgromadzić?
Skuteczne dochodzenie roszczeń wymaga odpowiedniego udokumentowania skutków wypadku. Największe znaczenie mają dokumentacja medyczna, wyniki badań, karty leczenia szpitalnego, zaświadczenia od lekarzy specjalistów oraz dokumenty potwierdzające przebieg rehabilitacji.
W postępowaniu sądowym powoływany jest biegły lekarz sądowy, który ocenia stopień trwałego uszczerbku oraz wpływ obrażeń na dalsze funkcjonowanie poszkodowanego.
W praktyce warto zachować również rachunki za leczenie, rehabilitację i leki oraz dokumentować przebieg powrotu do zdrowia. Im pełniejszy materiał dowodowy, tym łatwiej wykazać rozmiar doznanej krzywdy.
Czy można otrzymać jednocześnie odszkodowanie i zadośćuczynienie?
Tak. Są to dwa odrębne świadczenia, które pełnią różne funkcje.
Zadośćuczynienie rekompensuje cierpienie fizyczne i psychiczne, natomiast odszkodowanie obejmuje rzeczywiście poniesione straty finansowe, takie jak koszty leczenia, rehabilitacji, zakupu leków czy utracone dochody.
Dlatego w wielu sprawach poszkodowany może skutecznie dochodzić obu świadczeń jednocześnie.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?
Pomoc profesjonalnego pełnomocnika jest szczególnie istotna wtedy, gdy ubezpieczyciel zaniża wysokość świadczenia lub odmawia jego wypłaty. Analiza dokumentacji oraz aktualnego orzecznictwa pozwala ocenić, czy decyzja zakładu ubezpieczeń jest prawidłowa.
Doświadczony w sprawach odszkodowawczych prawnik może również pomóc w zgromadzeniu odpowiednich dowodów, przygotowaniu odwołania od decyzji ubezpieczyciela oraz reprezentowaniu poszkodowanego przed sądem.
Podsumowanie
Zadośćuczynienie za trwały uszczerbek na zdrowiu ma zrekompensować krzywdę wynikającą z doznanych obrażeń. Wysokość świadczenia zależy od całokształtu okoliczności sprawy, a nie wyłącznie od procentowego uszczerbku. Odpowiednio przygotowana dokumentacja oraz właściwe przedstawienie skutków wypadku mogą mieć decydujące znaczenie dla uzyskania należnej rekompensaty.
Autorka artykułu: radca prawny Ewelina Madej
Pytania, jakie najczęściej zadają nasi Klienci:
Czy przyczynienie zawsze oznacza niższe odszkodowanie?
Nie. O obniżeniu świadczenia decydują okoliczności konkretnej sprawy oraz stopień wpływu zachowania poszkodowanego na powstanie lub zwiększenie szkody.
Czy ubezpieczyciel może sam ustalić przyczynienie?
Może przyjąć, że poszkodowany przyczynił się do szkody, jednak jego stanowisko nie jest ostateczne. Poszkodowany ma prawo złożyć odwołanie, a następnie dochodzić swoich praw przed sądem.
Czy sąd jest związany stanowiskiem ubezpieczyciela?
Nie. Sąd samodzielnie ocenia zgromadzone dowody i może ustalić inny stopień przyczynienia niż wskazany przez ubezpieczyciela.