Wiele osób, które zaciągnęły kredyt w euro i dolarze, zastanawia się, czy mogą dochodzić unieważnienia swojej umowy przed sądem. To pytanie pojawia się coraz częściej, ponieważ liczne umowy kredytowe powiązane z euro lub dolarem zawierają rozwiązania bardzo podobne, a niekiedy wręcz identyczne, jak te stosowane w umowach kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim.
Jeżeli posiadasz kredyt w euro i dolarze, warto sprawdzić, czy w Twojej umowie znajdują się postanowienia, które mogą zostać uznane za niedozwolone. W praktyce nie sama waluta decyduje o możliwości zakwestionowania umowy, ale przede wszystkim jej konstrukcja oraz sposób wykonywania przez bank.
Kto może ubiegać się o unieważnienie kredytu w euro i dolarze?
Możliwość dochodzenia unieważnienia umowy przysługuje wyłącznie konsumentom. Oznacza to, że kredyt w euro i dolarze musiał zostać zaciągnięty na cele prywatne, niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową.
Istotne znaczenie ma również sposób zawarcia umowy. Jeżeli warunki kredytu były przedstawione przez bank jako gotowy wzorzec, a kredytobiorca nie miał realnego wpływu na ich treść, może to mieć znaczenie przy ocenie umowy przez sąd. Dotyczy to między innymi zasad ustalania kursu waluty, sposobu przeliczania wypłaconej kwoty kredytu czy innych kluczowych postanowień umownych.
Jeżeli natomiast umowa była w znacznym zakresie indywidualnie negocjowana z bankiem, podważenie jej ważności może okazać się znacznie trudniejsze.
Kiedy kredyt w euro i dolarze może zostać unieważniony?
Przy analizie, czy kredyt w euro i dolarze może zostać unieważniony, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych okoliczności.
Jedną z najważniejszych kwestii jest sposób wypłaty środków. W wielu przypadkach kredyt był formalnie powiązany z euro lub dolarem, jednak faktycznie został wypłacony w złotówkach. Jednocześnie kredytobiorca nie miał rzeczywistej możliwości otrzymania środków bezpośrednio w walucie, do której kredyt był przypisany. Warto również sprawdzić, czy od momentu zawarcia umowy możliwa była spłata rat bezpośrednio w euro lub dolarach.
Duże znaczenie ma także sposób ustalania kursów walut przez bank. W wielu umowach kredyt w euro i dolarze był rozliczany według kursów określanych jednostronnie przez bank w jego wewnętrznych tabelach kursowych. Sądy wielokrotnie uznawały takie postanowienia za abuzywne, czyli niedozwolone.
Dotyczyło to sytuacji, w których zarówno saldo zadłużenia, jak i wysokość rat były przeliczane z wykorzystaniem kursów ustalanych wyłącznie przez bank. Kredytobiorcy często nie byli świadomi, że do wypłaty kredytu stosowany był kurs kupna waluty, natomiast do spłaty rat kurs sprzedaży, co dodatkowo zwiększało koszty kredytu.
Obowiązek informowania o ryzyku związanym z kredytem w euro i dolarze
Sądy wielokrotnie wskazywały również na znaczenie obowiązków informacyjnych banku. Jeżeli posiadasz kredyt w euro i dolarze, warto sprawdzić, czy przed podpisaniem umowy zostałeś właściwie poinformowany o ryzyku związanym ze zmianami kursów walut.
Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy bank wyjaśnił Ci, że wzrost kursu euro lub dolara może wpłynąć nie tylko na wysokość miesięcznej raty, ale również na całkowitą wartość zadłużenia wyrażoną w złotówkach.
Warto również zweryfikować, czy przed zawarciem umowy przedstawiono historyczne notowania waluty, do której powiązany był kredyt. Znaczenie może mieć także to, czy bank pokazał symulacje obrazujące wpływ wzrostu kursu waluty, przykładowo o 20%, 40% lub 60%, na wysokość rat oraz saldo zadłużenia.
Brak rzetelnych i wyczerpujących informacji o ryzyku kursowym może mieć istotne znaczenie przy ocenie ważności umowy przez sąd.
Co zyskujesz po unieważnieniu kredytu w euro i dolarze?
Jeżeli sąd stwierdzi nieważność umowy, strony powinny zwrócić sobie wzajemnie otrzymane świadczenia. Oznacza to rozliczenie tak, jakby umowa nigdy nie została zawarta.
W praktyce kredytobiorca zwraca bankowi nominalną kwotę otrzymanego kapitału. Bank natomiast zwraca wszystkie spłacone raty, a także inne pobrane należności, takie jak prowizje, opłaty przygotowawcze czy koszty niektórych ubezpieczeń.
Dodatkowo kredytobiorca może dochodzić odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty objętej roszczeniem. Jeżeli sprawa zakończy się korzystnym wyrokiem, bank ponosi również koszty procesu sądowego.
Jeżeli kredyt w euro i dolarze nie został jeszcze całkowicie spłacony, bank ma obowiązek wystawić tzw. list mazalny. Dokument ten stanowi zgodę na wykreślenie hipoteki z nieruchomości zabezpieczającej spłatę kredytu.
Wyrok TSUE a rozliczenie nieważnej umowy kredytu
W poprzednich latach zdarzało się, że banki występowały przeciwko kredytobiorcom z pozwami o zwrot kapitału nawet wtedy, gdy suma wpłaconych rat przekraczała już kwotę otrzymanego finansowania.
Sytuacja uległa zmianie po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 czerwca 2025 r. wydanym w sprawie C-396/24, określanej jako sprawa Lubrecznik. Zgodnie z tym orzeczeniem bank może dochodzić zwrotu kapitału jedynie w takim zakresie, w jakim dotychczasowe spłaty kredytobiorcy nie pokryły jeszcze wypłaconej kwoty kapitału.
Czy warto przeanalizować swój kredyt w euro i dolarze?
Aktualne orzecznictwo sądów polskich oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprzyja konsumentom posiadającym kredyt w euro i dolarze. Nie oznacza to jednak, że każda umowa automatycznie podlega unieważnieniu.
O możliwości zakwestionowania umowy decyduje przede wszystkim jej treść, sposób wykonywania przez bank, cel zawarcia kredytu oraz status kredytobiorcy jako konsumenta. Sama waluta wskazana w umowie nie przesądza o wyniku sprawy.
Dlatego przed podjęciem decyzji o skierowaniu sprawy do sądu warto zlecić analizę umowy prawnikowi specjalizującemu się w sporach dotyczących kredytów powiązanych z walutami obcymi.
Autor artykułu: adwokat Ewa Kiszka-Piecha
Pytania, jakie najczęściej zadają nasi Klienci:
Czy każdy kredyt w euro i dolarze można unieważnić?
Nie. O możliwości unieważnienia decyduje przede wszystkim treść umowy, sposób jej wykonywania oraz występowanie niedozwolonych postanowień umownych. Sama waluta kredytu nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia nieważności umowy.
Kto może dochodzić unieważnienia kredytu w euro i dolarze?
Z takiej ochrony mogą korzystać konsumenci, czyli osoby, które zawarły umowę na cele prywatne, niezwiązane z działalnością gospodarczą lub zawodową.
Czy kredyt wypłacony w złotówkach może zostać unieważniony?
Tak, może to być jedna z okoliczności analizowanych przez sąd. Szczególne znaczenie ma sytuacja, gdy kredyt był powiązany z euro lub dolarem, ale kredytobiorca nie miał realnej możliwości otrzymania środków w tej walucie.