Konsumenci, którzy w latach 2005–2009 podpisali umowy kredytowe powiązane z frankiem szwajcarskim (CHF), zarówno indeksowane, jak i denominowane, coraz częściej kierują swoje sprawy na drogę sądową. Na decyzję klientów wpłynął znaczny wzrost kursu franka i obecność nieuczciwych zapisów w umowach. Zanim jednak podejmiesz decyzję o procesie, pojawia się fundamentalne pytanie: czy korzystniejsze jest odfrankowienie kredytu, czy całkowite unieważnienie kredytu frankowego? Jakie są różnice między tymi rozwiązaniami i które z nich może przynieść więcej korzyści?
Odfrankowienie kredytu CHF
Odfrankowienie kredytu to popularne określenie sądowego orzeczenia, które polega na usunięciu z umowy niedozwolonych klauzul indeksacyjnych lub denominacyjnych odnoszących się do franka szwajcarskiego. W praktyce oznacza to, że kredyt pozostaje ważny, ale zostaje przekształcony w taki sposób, że spłacasz go w złotówkach zamiast w CHF. Dzięki temu raty stają się bardziej przewidywalne, a ryzyko walutowe zniknie. Dodatkowo masz szansę odzyskać pieniądze, które bank pobrał niesłusznie w przeszłości.
Odfrankowienie przynosi kilka korzyści. Umowa kredytu pozostaje aktywna, ale bank usuwa z niej klauzule abuzywne. Kredyt staje się złotówkowy przy zachowaniu pierwotnego oprocentowania, co sprawia, że spłaty są łatwiejsze do przewidzenia. Możliwe jest także obniżenie pozostałego zadłużenia, a bank ma obowiązek zwrócić nadpłacone kwoty wynikające z wcześniejszych przeliczeń na franki.
Unieważnienie umowy kredytu
Unieważnienie kredytu frankowego to proces bardziej radykalny. Oznacza, że sąd uznaje umowę za nieważną, tak jakby nigdy nie została zawarta. W takim przypadku zarówno bank, jak i kredytobiorca są zobowiązani do wzajemnego rozliczenia. Ty zwracasz bankowi kwotę otrzymanego kapitału, a bank oddaje wszystkie wpłacone przez Ciebie środki przewyższające wartość pożyczonego kredytu. Unieważnienie daje możliwość odzyskania nadpłaconych rat oraz innych opłat związanych z umową, a bank musi zwrócić wszystkie wpłacone środki – raty kapitałowo-odsetkowe, prowizje i dodatkowe koszty. Oddajesz tylko to, co faktycznie otrzymałeś w ramach kredytu. W wielu przypadkach suma zwrotu może być znaczna, zwłaszcza jeśli kredyt był spłacany przez kilka lat.
Po unieważnieniu umowy kredytu przez sąd nie jesteś już zobowiązany do regulowania kolejnych rat. Masz prawo domagać się zwrotu nadpłat, jeśli suma wpłat przekroczyła wysokość pożyczonego kapitału. Dodatkowo możesz złożyć wniosek o wykreślenie hipoteki, dzięki czemu Twoja nieruchomość przestaje być obciążona długiem wobec banku.
Odfrankowienie czy unieważnienie kredytu frankowego – co wybrać?
Zarówno odfrankowienie, jak i unieważnienie kredytu frankowego mogą przynieść wymierne korzyści finansowe. Różnią się jednak skutkami prawnymi i zakresem zmian w umowie. To Ty w pozwie decydujesz, czy chcesz wnioskować o unieważnienie, czy o odfrankowienie. Ostateczna decyzja, czy dana umowa kwalifikuje się do unieważnienia czy odfrankowienia, należy do sądu prowadzącego sprawę.
Statystyki w zakresie odfrankowienia i unieważnienia
Dane Związku Banków Polskich pokazują, że w 2025 roku aż 97% wyroków w sprawach frankowych zapadało na korzyść kredytobiorców. Z tej liczby około 80% dotyczyło unieważnienia umów CHF, a 20% – odfrankowienia. Statystyki te potwierdzają, że sądy w większości przypadków uznają umowy frankowe za zawierające niedozwolone klauzule, co skutkuje unieważnieniem umowy.
Kancelaria Krajewska i Wspólnicy – wsparcie dla kredytobiorców
Kancelaria Krajewska i Wspólnicy z Katowic od lat reprezentuje kredytobiorców w sporach sądowych dotyczących kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim. Jeśli szukasz doświadczenia i wiedzy w zakresie kredytów frankowych, Kancelaria może Ci pomóc. Analizujemy umowę, szacujemy korzyści finansowe i prowadzimy klientów przez cały proces – od pozwu aż do prawomocnego wyroku. Już dziś możesz skorzystać z bezpłatnej analizy umowy kredytowej i przekazać swoją sprawę do specjalistów.
Autor artykułu: Adwokat Monika Ćwik-Matoga
FAQ – unieważnienie czy odfrankowienie
Czym różni się odfrankowienie kredytu frankowego od jego unieważnienia?
Odfrankowienie polega na usunięciu niedozwolonych zapisów z umowy i przekształceniu kredytu w złotówkowy, natomiast unieważnienie oznacza uznanie umowy za nieważną, z koniecznością wzajemnego rozliczenia się z bankiem.
Czy mogę odzyskać nadpłacone raty w obu przypadkach?
Tak, zarówno przy odfrankowieniu, jak i przy unieważnieniu kredytu, możesz odzyskać nadpłacone kwoty, choć przy unieważnieniu zwrot może obejmować szerszy zakres środków.
Kto decyduje, czy umowa nadaje się do unieważnienia czy odfrankowienia?
Ostateczna decyzja należy do sądu. Kredytobiorca w pozwie wskazuje, o które rozwiązanie wnosi, ale to sąd ocenia, które zastosowanie jest prawnie możliwe.