Unieważnienie umowy frankowej w Katowicach – co warto wiedzieć na początku
W ostatnich latach unieważnienie umowy frankowej w Katowicach stało się jednym z najczęściej poruszanych tematów w sądach. Sprawy dotyczące umów powiązanych z frankiem szwajcarskim są dziś rozpoznawane masowo, a linia orzecznicza – pod wpływem wyroków Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz sądów krajowych – ugruntowała się w kierunku korzystnym dla konsumentów.
Jeśli jesteś kredytobiorcą z Katowic lub okolic, zapewne zastanawiasz się, jak w praktyce wygląda unieważnienie umowy frankowej w Katowicach i czego możesz się spodziewać. Poniżej wyjaśniamy to krok po kroku, w oparciu o obowiązujące przepisy i aktualną praktykę sądową.
Od czego zacząć unieważnienie umowy frankowej w Katowicach
Pierwszym krokiem, jeśli rozważasz unieważnienie umowy frankowej w Katowicach, powinna być szczegółowa analiza Twojej umowy. Chodzi przede wszystkim o sprawdzenie, czy zawiera ona klauzule abuzywne, czyli niedozwolone postanowienia umowne.
Taką analizę najlepiej powierzyć kancelarii wyspecjalizowanej w sporach z bankami. Na terenie Górnego Śląska działa między innymi Kancelaria Krajewska i Wspólnicy, Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp.k., która posiada doświadczenie w prowadzeniu spraw przeciwko bankom oraz w dochodzeniu roszczeń przez kredytobiorców.
Jeżeli zdecydujesz się na powierzenie sprawy kancelarii, a analiza umowy wypadnie pozytywnie, kolejnym etapem będzie zgromadzenie dokumentów i przygotowanie pozwu. Po jego złożeniu sprawa trafia do sądu i oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy.
Warto wiedzieć, że jeżeli wartość roszczeń przekracza sto tysięcy złotych, sprawę rozpoznaje Sąd Okręgowy w Katowicach. W przypadku niższej wartości przedmiotu sporu właściwy będzie sąd rejonowy, zazwyczaj ten właściwy dla Twojego miejsca zamieszkania.
Składając pozew o unieważnienie umowy frankowej w Katowicach, możesz jednocześnie złożyć wniosek o zabezpieczenie powództwa. Jeżeli sąd udzieli zabezpieczenia, zyskujesz możliwość zaprzestania spłaty kolejnych rat już od momentu wydania stosownego postanowienia.
W praktyce wiele sądów w Polsce, w tym Sąd Okręgowy w Katowicach, dąży do tego, aby wyrok zapadł już po pierwszej rozprawie, podczas której przesłuchiwani są powodowie.
Jak wygląda rozprawa o unieważnienie umowy frankowej w Katowicach
Sprawy o unieważnienie umowy frankowej w Katowicach opierają się przede wszystkim na analizie dokumentów. Sąd bada umowę wraz z aneksami, regulamin, a także zaświadczenia wystawione przez bank dotyczące wysokości dokonanych spłat, pobranych opłat oraz kosztów.
Może się zdarzyć, że sąd dopuści dowód z zeznań świadków. Najczęściej są to doradcy kredytowi, których przesłuchania wnioskuje bank. Obecnie rzadko dochodzi do powołania biegłego sądowego, ponieważ do ustalenia wysokości roszczenia wystarczające bywa zaświadczenie banku potwierdzające sumę spłat.
Istotnym etapem postępowania jest przesłuchanie Ciebie jako powoda. To moment, w którym sąd chce poznać okoliczności zawarcia umowy oraz Twoją świadomość co do jej mechanizmów.
Jak przygotować się do przesłuchania
Podczas rozprawy sąd zapyta Cię o cel zaciągnięcia zobowiązania, o motywy wyboru konkretnego banku oraz o to, czy porównywałeś oferty innych instytucji. Możesz zostać zapytany, czy decyzja była wynikiem rekomendacji znajomych, reklamy, czy bezpośredniej propozycji doradcy.
Sąd będzie również dociekał, czy miałeś realną możliwość zawarcia umowy złotowej oraz czy produkt powiązany z walutą CHF przedstawiano jako tańszy lub korzystniejszy. Istotne są pytania o to, czy przed podpisaniem umowy wyjaśniono Ci w sposób wyczerpujący ryzyko kursowe oraz czy rozumiałeś mechanizm przeliczania zobowiązania według wewnętrznych tabel kursowych banku.
Możesz spodziewać się pytań o to, czy miałeś możliwość zapoznania się z projektem umowy przed jej podpisaniem oraz czy jakiekolwiek postanowienia podlegały negocjacjom. Sąd ustali także, jak wykorzystywana była nieruchomość. Zapyta, czy służyła Twoim potrzebom mieszkaniowym, czy była wynajmowana albo wykorzystywana w działalności gospodarczej.
Jeżeli umowę zawierało więcej osób, sąd zbada, kto faktycznie spłacał raty i w jakich częściach.
W sprawach o unieważnienie umowy frankowej w Katowicach sąd weryfikuje również, czy rozumiesz skutki stwierdzenia nieważności. Oznacza to konieczność rozliczenia się z bankiem z otrzymanego kapitału. Bank może dochodzić zwrotu kapitału w odrębnym procesie albo zgłosić potrącenie.
Sąd może również pouczyć Cię o możliwych dalszych roszczeniach banku, takich jak waloryzacja kapitału czy roszczenia za bezumowne korzystanie z kapitału. Jednocześnie w orzecznictwie sądów polskich oraz w orzecznictwie TSUE roszczenia te były oceniane negatywnie.
Jakiego wyroku można się spodziewać w Katowicach
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego sąd przystępuje do wydania wyroku. W przeważającej liczbie spraw, także w Katowicach, sądy orzekają o nieważności umów indeksowanych lub denominowanych do franka szwajcarskiego.
Stwierdzenie nieważności otwiera drogę do wzajemnych rozliczeń z bankiem. Daje również podstawę do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej, jeżeli zobowiązanie nie zostało jeszcze całkowicie spłacone.
Przez długi czas sądy stosowały tzw. teorię dwóch kondykcji, która zakłada pełny zwrot świadczeń przez obie strony. W ostatnim okresie dyskusję wywołał wyrok TSUE z 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-396/24 (tzw. sprawa Lubreczlik). Pełnomocnicy banków zaczęli wskazywać, że rozliczenie powinno następować według teorii salda, czyli poprzez zasądzenie jedynie nadwyżki ponad kwotę udostępnionego kapitału.
Należy jednak podkreślić, że orzeczenie to zapadło w odmiennym stanie faktycznym, w sprawie z powództwa banku przeciwko kredytobiorcy. Mimo to część składów orzekających zaczęła pomniejszać zasądzane kwoty o wartość kapitału.
Niezależnie od przyjętej metody rozliczenia, samo unieważnienie umowy frankowej w Katowicach ma doniosłe znaczenie prawne. Umożliwia wykreślenie hipoteki, rozliczenie nadpłaty ponad kapitał oraz definitywne zakończenie stosunku prawnego z bankiem.
Autor artykułu: Adwokat Monika Ćwik-Matoga
FAQ – najczęstsze pytania o unieważnienie umowy frankowej w Katowicach
Czy unieważnienie umowy frankowej w Katowicach oznacza, że nie muszę oddać kapitału?
Nie. Stwierdzenie nieważności oznacza obowiązek wzajemnego rozliczenia stron. Kredytobiorca powinien zwrócić otrzymany kapitał, natomiast bank powinien zwrócić wszystkie świadczenia otrzymane ponad tę kwotę.
Czy w trakcie procesu mogę przestać spłacać raty?
Możliwe jest złożenie wniosku o zabezpieczenie powództwa wraz z pozwem. Jeżeli sąd udzieli zabezpieczenia, możesz wstrzymać spłatę rat do czasu prawomocnego zakończenia sprawy.
Ile trwa unieważnienie umowy frankowej w Katowicach?
Czas trwania postępowania zależy od obciążenia sądu i okoliczności konkretnej sprawy. W praktyce zdarza się, że wyrok zapada już po pierwszej rozprawie, jednak każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.