W ostatnich latach wielu kredytobiorców zdecydowało się kwestionować w sądzie umowy kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty obcej. Sukcesy frankowiczów w sporach z bankami zachęcają także osoby posiadające kredyty gotówkowe w złotówkach do zastanowienia się, czy ich sytuacja może skutkować roszczeniami wobec banku. Jeśli chcesz wiedzieć, kiedy można mówić o sankcji kredytu darmowego i jak może ona działać, ten artykuł jest dla Ciebie.
Kiedy można wystąpić o unieważnienie kredytu frankowego
Dla kredytobiorców frankowych przełomowym momentem było orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 października 2019 r. (sprawa C-260/18, państwo Dziubak vs. Raiffeisen Bank). TSUE stwierdził w nim, że jeśli po usunięciu nieuczciwych klauzul indeksacyjnych umowa nie może dalej funkcjonować, sąd ma prawo ją unieważnić. Dzięki temu konsumenci mogli masowo unieważniać kredyty hipoteczne powiązane z frankiem szwajcarskim lub innymi walutami obcymi.
Jeżeli sąd uzna roszczenia kredytobiorcy za słuszne, bank jest zobowiązany do zwrotu wszystkich wpłaconych rat, prowizji i kosztów ubezpieczenia. Jednocześnie kredytobiorca musi rozliczyć się z bankiem z kwoty kapitału, którą otrzymał w ramach kredytu. Po prawomocnym unieważnieniu umowy kredytowej traktuje się ją tak, jakby nigdy nie została zawarta. Kredytobiorca nie ma obowiązku dalszej spłaty rat, a bank powinien wystawić tzw. list mazalny, czyli pisemne oświadczenie o zgodzie na wykreślenie hipoteki ustanowionej jako zabezpieczenie kredytu.
Sankcja kredytu darmowego – czym jest
Sankcja kredytu darmowego to instytucja przewidziana w polskim prawie konsumenckim, uregulowana w Ustawie o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r. (tekst jednolity z dnia 26 września 2025 r., Dz. U. 2025 poz. 1362). Oznacza ona, że jeśli bank lub firma pożyczkowa naruszy określone obowiązki wobec klienta, konsument może spłacić wyłącznie sam kapitał kredytu – bez odsetek, prowizji i innych kosztów.
Dzięki sankcji kredytu darmowego masz szansę zminimalizować koszty kredytu, jeśli instytucja finansowa nie wypełniła swoich ustawowych obowiązków.
Jakie zobowiązania obejmuje sankcja kredytu darmowego
Sankcja kredytu darmowego dotyczy przede wszystkim kredytów gotówkowych, pożyczek pozabankowych, zakupów ratalnych oraz limitów kredytowych. Z ustawy wynika także limit kwotowy dla skorzystania z sankcji kredytu darmowego – obecnie wynosi on do 255 550 zł.
Warto wiedzieć, że sankcja kredytu darmowego nie obejmuje wszystkich sytuacji automatycznie. Musi zaistnieć konkretne naruszenie przepisów prawa przez kredytodawcę.
Kiedy możesz skorzystać z sankcji kredytu darmowego
Możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego pojawia się wtedy, gdy kredytodawca naruszył przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Może to być na przykład sytuacja, gdy w umowie zabrakło wymaganych prawem informacji, kredytodawca podał błędną rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO), źle wyliczył całkowity koszt kredytu, nie przekazał formularza informacyjnego przed podpisaniem umowy albo nie poinformował Cię prawidłowo o prawie odstąpienia od umowy.
Aby skorzystać z sankcji kredytu darmowego, konieczne jest spełnienie dwóch warunków: po pierwsze, musisz wykazać, że kredytodawca naruszył przepisy ustawy. Po drugie, sam musisz złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.
Zwróć uwagę, że prawo do skorzystania z sankcji kredytu darmowego ma ograniczony czas. Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim, uprawnienie wygasa wraz z upływem roku od momentu wykonania umowy. Choć ustawa nie definiuje precyzyjnie pojęcia „wykonania umowy”, w praktyce przyjmuje się, że rok zaczyna biec od chwili, gdy wszystkie zobowiązania obu stron zostały w pełni wykonane. W tym ujęciu wykonanie umowy oznacza całkowitą spłatę kredytu, czyli ostatnią ratę wobec kredytodawcy.
Jak wygląda proces korzystania z sankcji kredytu darmowego
Pierwszym krokiem jest dokładne sprawdzenie treści Twojej umowy kredytowej. Najczęściej warto skorzystać z pomocy profesjonalnej kancelarii prawnej wyspecjalizowanej w sprawach sankcji kredytu darmowego. Na terenie Górnego Śląska doświadczenie w prowadzeniu takich spraw posiada Kancelaria Krajewska i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Sp.k. z siedzibą w Katowicach.
Po weryfikacji umowy specjaliści przygotują stosowne dokumenty i w razie potrzeby poprowadzą Cię przez postępowanie sądowe. Dzięki temu możesz skorzystać z instytucji sankcji kredytu darmowego, minimalizując koszty kredytu wynikające z naruszeń prawa przez bank lub firmę pożyczkową.
Autor artykułu: Ewa Kiszka-Piecha Adwokat
Pytania, jakie najczęściej zadają nasi Klienci:
Sankcja kredytu darmowego – czym różni się od unieważnienia kredytu frankowego?
Sankcja kredytu darmowego dotyczy wyłącznie kredytów konsumenckich, w których bank lub pożyczkodawca naruszył obowiązki ustawowe. Pozwala spłacić tylko kapitał kredytu, bez odsetek i dodatkowych kosztów. Unieważnienie kredytu frankowego dotyczy kredytów hipotecznych indeksowanych lub denominowanych w obcej walucie. W tym przypadku po unieważnieniu umowy kredytobiorca otrzymuje zwrot wpłaconych rat, prowizji i kosztów ubezpieczenia, a bank ma obowiązek wykreślenia hipoteki.
Czy sankcja kredytu darmowego dotyczy wszystkich kredytów konsumenckich?
Nie. Sankcja kredytu darmowego obejmuje kredyty gotówkowe, pożyczki pozabankowe, zakupy ratalne oraz limity kredytowe do 255 550 zł, jeśli wystąpiło naruszenie obowiązków przez kredytodawcę.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać z sankcji kredytu darmowego?
Trzeba wykazać, że kredytodawca naruszył przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, a następnie złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Termin do złożenia oświadczenia wynosi rok od pełnego wykonania umowy przez obie strony.