Osoby będące właścicielami gruntów, na których znajdują się urządzenia przesyłowe z pewnością zastanawiają się, czy opłacalne dla nich jest występowanie z roszczeniami o ustanowienie służebności. Niniejszy artykuł wyjaśnia, z jakimi kosztami uprawniony do żądania służebności powinien się liczyć i jakiego wynagrodzenia odszkodowawczego może oczekiwać.

W jakich sytuacjach można żądać ustanowienia służebności przesyłu?

Przedsiębiorca, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia przesyłowe nie będące częścią nieruchomości, na której się znajdują, ma prawo domagać się ustanowienia na swoją rzecz tzw. służebności przesyłu, umożliwiającej temu przedsiębiorcy korzystanie w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. 

Przepis art. 49 k.c. precyzuje pojęcie infrastruktury przesyłowej, wskazując, że są to urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie będące częścią nieruchomości, na której się znajdują).

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 3052 k.c. jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Jeżeli to przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń przesyłowych, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.

Jak wygląda ustanowienie służebności przesyłu w praktyce?

Służebność przesyłu może być ustanowiona w drodze umowy notarialnej lub na mocy orzeczenia sądu.

Służebność przesyłu może być ustanowiona jedynie za wynagrodzeniem, chyba że właściciel nieruchomości, która ma być obciążona, w sposób wyraźny zrzeknie się wynagrodzenia. Wysokość wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu  powinna uwzględniać przede wszystkim spadek wartości użytkowej nieruchomości, która będzie obciążona taką służebnością .

Głównym kosztem ustanowienia służebności przesyłu jest wynagrodzenie dla właściciela nieruchomości. Czynnikami, które mogą wywierać wpływ na  wysokość wynagrodzenia są przede wszystkim:

  1.   położenie i rodzaj nieruchomości, która ma być obciążona ,
  2.   obszar ograniczenia,
  3.   stopień uciążliwości,
  4.   umiejscowienie urządzeń przesyłowych na obciążonej nieruchomości,
  5.   społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości ,
  6.   utrata pożytków z nieruchomości.

W orzecznictwie sÄ…dowym podaje siÄ™, że wysokość wynagrodzenia za ustanowienie sÅ‚użebnoÅ›ci przesyÅ‚u może być odpowiednio zmniejszona, gdy jej ustanowienie sÅ‚uży również zwiÄ™kszeniu użytecznoÅ›ci nieruchomoÅ›ci obciążanej. GórnÄ… granicÄ… wynagrodzenia z tytuÅ‚u ustanowienia sÅ‚użebnoÅ›ci przesyÅ‚u powinna być co do zasady wartoÅ