Jak ustalić wynagrodzenie za słup niskiego napięcia?

Jeśli na Twojej działce stoi słup niskiego napięcia lub przebiega nad nią linia elektryczna, możesz mieć prawo żądać od zakładu energetycznego odszkodowania. Wyjaśniamy, od czego zależy wysokość takiego wynagrodzenia, jak wygląda wycena w praktyce oraz co zrobić, aby otrzymać należną rekompensatę.

Tak, jeśli na Twojej prywatnej działce znajduje się słup lub linia niskiego napięcia, masz prawo do rekompensaty finansowej.

Linie niskiego napięcia to te, które doprowadzają prąd bezpośrednio do domów. Choć są mniejsze niż wielkie słupy wysokiego napięcia, to i tak wpływają na Twoją nieruchomość. Słup utrudnia koszenie trawy, wjazd samochodem, budowę garażu czy swobodne sadzenie drzew.

Mówiąc prościej: firma energetyczna zarabia na przesyłaniu prądu przez Twój prywatny teren, ograniczając Twoje prawa jako właściciela. Zgodnie z prawem powinna Ci za to zapłacić.

Od czego zależy wysokość wynagrodzenia za słup?

Wysokość wynagrodzenia zależy przede wszystkim od wartości rynkowej Twojej działki oraz obszaru, na którym słup i linie energetyczne utrudniają Ci korzystanie z gruntu. Znaczenie ma również wielkość strefy zajmowanej przez urządzenia przesyłowe. Przy wycenie uwzględnia się obszar wokół słupa oraz teren znajdujący się pod przewodami, który w praktyce może obejmować pas o szerokości od 1 do 3 metrów wzdłuż linii.

Istotne jest także przeznaczenie działki. Słup na działce budowlanej może powodować znacznie większe ograniczenia i straty niż urządzenie znajdujące się na łące czy w lesie. Im wyższa wartość gruntu i większy wpływ infrastruktury energetycznej na możliwość korzystania z nieruchomości, tym wyższe może być należne właścicielowi wynagrodzenie.

„Wielu właścicieli działek odpuszcza temat, myśląc, że za mały słup niskiego napięcia dostaną symboliczne grosze. To błąd. Należna kwota składa się z dwóch elementów: płatności za korzystanie z działki na przyszłość oraz odszkodowania za ostatnie lata, kiedy słup stał bez umowy. W połączeniu daje to często kwoty od kilku do kilkunastu tysięcy złotych” – wyjaśnia prawnik zajmujący się prawem przesyłowym.

Jak wylicza się wysokość rekompensaty w praktyce?

Wysokość rekompensaty ustala się z uwzględnieniem kilku czynników, w tym powierzchni gruntu objętego ograniczeniami, rynkowej wartości 1 m² działki oraz stopnia, w jakim znajdujące się na niej urządzenia przesyłowe ograniczają możliwość korzystania z nieruchomości. W zależności od sprawy wyliczenia może przygotować rzeczoznawca majątkowy, a ostateczna wysokość należnej kwoty może zostać ustalona przez sąd.

Jak wygląda to w praktyce? Załóżmy, że Pan Piotr posiada działkę budowlaną pod miastem, której wartość wynosi 200 zł za 1 m². Przez nieruchomość przebiega linia niskiego napięcia wraz ze słupem, a powierzchnia pasa gruntu objętego ograniczeniami wynosi 30 m². Ekspert ocenia, że obecność infrastruktury energetycznej ogranicza możliwość korzystania z tego obszaru o około 30%.

Przy takich założeniach przykładowe wyliczenie wynosi: 30 m² × 200 zł × 30% = 1 800 zł. Jest to przykładowa kwota związana z ustanowieniem służebności przesyłu na przyszłość.

Do tego może dojść rekompensata za wcześniejsze korzystanie z nieruchomości przez zakład energetyczny bez odpowiedniej umowy. Jeżeli w przypadku Pana Piotra za minione 6 lat została ona oszacowana na 2 500 zł, łączna kwota dochodzonych należności wyniosłaby 4 300 zł.

Warto jednak pamiętać, że jest to jedynie przykład pokazujący sposób kalkulacji. Wynagrodzenie za urządzenie przesyłowe może być w konkretnej sprawie wyższe lub niższe, ponieważ zależy od wartości nieruchomości, zakresu ograniczeń oraz innych okoliczności uwzględnianych przy wycenie.

Co zrobić, gdy zakład energetyczny odmawia wypłaty?

Jeśli zakład energetyczny twierdzi, że właścicielowi nieruchomości nic się nie należy albo proponuje jedynie symboliczną kwotę, warto rozważyć podjęcie formalnych działań. Przedsiębiorstwa energetyczne często odmawiają wypłaty, powołując się na fakt, że linia energetyczna lub słup znajdują się na działce od kilkudziesięciu lat i doszło do tzw. zasiedzenia.

Samo powołanie się na zasiedzenie nie oznacza jednak automatycznie, że roszczenie właściciela jest bezpodstawne. Kluczowe znaczenie może mieć to, czy przedsiębiorstwo jest w stanie wykazać odpowiednią podstawę prawną korzystania z nieruchomości oraz przedstawić dokumenty potwierdzające stan prawny urządzeń i sposób korzystania z gruntu w przeszłości.

W pierwszej kolejności warto sprawdzić stan prawny nieruchomości, w szczególności treść księgi wieczystej. Następnie można skierować do zakładu energetycznego wezwanie do zapłaty lub pismo zawierające propozycję polubownego rozwiązania sprawy. W takim piśmie warto przedstawić swoje żądania oraz podstawę, na której właściciel domaga się wynagrodzenia.

Jeżeli zakład energetyczny nadal odmawia wypłaty albo nie uda się osiągnąć porozumienia, kolejnym krokiem może być skierowanie sprawy na drogę sądową. W zależności od okoliczności sprawy właściciel nieruchomości może dochodzić m.in. ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem.

Warto pamiętać, że każda sprawa dotycząca słupa lub linii energetycznej może wyglądać nieco inaczej. Znaczenie mają m.in. dokumenty dotyczące urządzeń, historia własności nieruchomości, sposób korzystania z gruntu oraz ewentualne wcześniejsze ustalenia z przedsiębiorstwem energetycznym. Dlatego przed skierowaniem sprawy do sądu warto dokładnie przeanalizować zgromadzoną dokumentację.

Najczęstsze pytania: