Sankcja kredytu darmowego przy zakupach na raty – czy błędne RRSO w umowie może pomóc odzyskać koszty?

Zakupy na raty to wygodny sposób na sfinansowanie większych wydatków, ale czy zawsze wiesz, ile naprawdę kosztuje Cię takie finansowanie? Warto dokładnie przyjrzeć się umowie kredytowej, zwłaszcza informacjom o RRSO, oprocentowaniu i dodatkowych opłatach. Okazuje się bowiem, że sankcja kredytu darmowego (SKD) może dotyczyć również zakupów na raty, a nieprawidłowości w umowie mogą w określonych przypadkach dawać podstawę do zakwestionowania kosztów kredytu.

W wielu przypadkach zakup na raty wiąże się bezpośrednio z zawarciem umowy o kredyt konsumencki. Nie oznacza to jednak, że każda forma płatności ratalnej automatycznie podlega przepisom o sankcji kredytu darmowego.

Najczęściej mechanizm wygląda następująco: wybierasz produkt w sklepie, a następnie składasz wniosek o jego sfinansowanie przez bank lub instytucję finansową współpracującą ze sprzedawcą. Sklep otrzymuje zapłatę za towar bezpośrednio od kredytodawcy, natomiast Ty zobowiązujesz się spłacać udzielone finansowanie w comiesięcznych ratach.

W takim przypadku zawierasz dwie odrębne umowy:

• pierwsza dotyczy zakupu samego produktu,
• druga reguluje finansowanie tego zakupu .

Podstawę prawną stanowi ustawa o kredycie konsumenckim. Zgodnie z jej art. 3 kredytem konsumenckim może być również umowa, w której kredytodawca zobowiązuje się wobec sprzedawcy do zapłaty za zakupiony przez Ciebie towar, a Ty zobowiązujesz się zwrócić tę kwotę kredytodawcy.

Jeżeli kupujesz laptopa na raty finansowane przez bank, możesz mieć dokładnie takie same uprawnienia jak osoba, która zaciągnęła zwykły kredyt gotówkowy. Nie ma znaczenia, że pieniądze nie trafiły na Twoje konto osobiste, lecz zostały przelane sprzedawcy.

Czy sankcja kredytu darmowego obejmuje wszystkie zakupy na raty?

Nie, aby rozważać zastosowanie SKD, należy najpierw ustalić rzeczywisty rodzaj wykorzystanego finansowania. Typowym przykładem jest kredyt udzielony przez bank lub instytucję pożyczkową na zakup określonej rzeczy – jeżeli spełnia warunki kredytu konsumenckiego, może podlegać przepisom o sankcji kredytu darmowego.

Inaczej wygląda sytuacja przy zakupach ofertach reklamowanych jako raty 0%. Jeżeli rzeczywiście nie ponosisz żadnych odsetek ani innych kosztów związanych z udzieleniem lub spłatą kredytu, zastosowanie ustawy o kredycie konsumenckim jest co do zasady wyłączone na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1.

Warto jednak dokładnie przeanalizować zapisy umowy. Czasami reklama obiecuje raty 0%, ale w treści dokumentu znajdują się dodatkowe opłaty, prowizje lub obowiązkowe usługi zwiększające koszt finansowania. Wówczas trzeba ponownie ocenić charakter umowy i ustalić, czy podlega ona rygorom ustawy.

Znaczenie ma również to, czy płatność odroczył sam sprzedawca, czy zewnętrzne finansowanie zapewnił kredytodawca. Odpłatne odroczenie terminu zapłaty może stanowić kredyt konsumencki, natomiast nie każde odroczenie płatności podlega tym regułom. Dlatego nie wystarczy sugerować się nazwą finansowanego produktu – decyduje rzeczywista treść umowy.

Jakie nieprawidłowości w umowach na raty mogą uzasadniać sankcję kredytu darmowego?

Weryfikując umowę zakupu na raty, zwróć uwagę nie tylko na wysokość miesięcznej raty, ale przede wszystkim na rzetelność informacji o kosztach finansowania.

Naruszenia mogą dotyczyć błędnie obliczonego RRSO, pominięcia obowiązkowych opłat przy jego wyliczaniu, nieprawidłowego wskazania całkowitej kwoty kredytu lub kwoty do zapłaty, a także błędów w określeniu oprocentowania i zasad naliczania odsetek.

W swojej umowie warto sprawdzić w szczególności:

• czy podane RRSO uwzględnia wszystkie obowiązkowe koszty kredytu, w tym prowizje i wymagane ubezpieczenia;
• czy całkowita kwota kredytu oraz całkowita kwota do zapłaty zostały prawidłowo określone;
• czy umowa jasno określa wysokość oprocentowania oraz precyzyjny sposób naliczania odsetek;
• czy wymieniono wszystkie dodatkowe opłaty powiązane z udzieleniem i obsługą finansowania;
• czy wskazano wszystkie założenia przyjęte do obliczenia wskaźnika RRSO;
• czy harmonogram spłat rat w pełni odpowiada warunkom przedstawionym w umowie.

Co daje sankcja kredytu darmowego przy zakupie na raty?

Połączenie kilku kredytów w jeden może obniżyć miesięczną ratę, przede wszystkim dzięki wydłużeniu okresu spłaty. Należy jednak zaznaczyć, iż niższa rata nie musi oznaczać tańszego kredytu.

Przed podpisaniem umowy porównaj RRSO, całkowitą kwotę do zapłaty, prowizję, oprocentowanie oraz koszty dodatkowych produktów. Jeżeli rata jest mniejsza wyłącznie dlatego, iż zamiast 3 lat będziesz spłacać kredyt przez 6 lat, całkowity koszt zobowiązania prawdopodobnie wzrośnie.

Czy sankcja kredytu darmowego może zmniejszyć koszt kredytu konsumenckiego?

Jeżeli umowa zawiera naruszenia uzasadniające zastosowanie sankcji kredytu darmowego, konsument może skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. W uproszczeniu oznacza to możliwość rozliczenia kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy. Konsument nadal musi jednak zwrócić udostępniony kapitał.

Przykładowo: jeżeli bank udzielił Ci kredytu na zakup mebli w wysokości 10 000 zł, a całkowita kwota do zapłaty zgodnie z umową wynosi 12 000 zł, różnica wynosi 2 000 zł.

Jeżeli spełnione są przesłanki zastosowania SKD, możesz mieć podstawy do zakwestionowania obowiązku ponoszenia kosztów objętych sankcją. Jeżeli kredyt został już spłacony, możliwe może być również dochodzenie zwrotu odpowiednich kwot.

Warto podkreślić, że sankcja kredytu darmowego nie powoduje unieważnienia samej umowy sprzedaży. Nadal jesteś właścicielem zakupionego produktu, a ewentualne rozliczenie dotyczy umowy kredytowej. Nie oznacza to również automatycznego umorzenia całego zobowiązania.

Nie czekaj, już dziś przekaż swoja umowę do bezpłatnej analizy doświadczonej kancelarii, która przeprowadzi klienta przez każdy etap postępowania. Kancelaria Votum Legal Krajewska i Wspólnicy, oferuje bezpłatną analizę umowy oraz kompleksowe wsparcie prawne w sprawach sankcji kredytu darmowego.

Najczęstsze pytania: